Theodor Holman Beeld Artur Krynicki

Het morgenrood is verraderlijke kitsch geworden

Plus Theodor Holman

Macht heeft altijd de kleverigheid van een gifslang, door afhankelijke, dus ang­stige, behaagzieke slijmballen die in de buurt rondhangen om te likken, te buigen en zich ook op andere manieren te vernederen.

Matthijs van Nieuwkerk heeft onmiskenbaar macht, want hij heeft dagelijks meer dan een miljoen kijkers. Dus hij ziet veel kwijlende tongen.

Nog niet eens zo heel lang geleden kwam ik een bedroefde uitgever tegen die zei over een auteur: “Matthijs liet af­bellen, en ik had al vijfduizend exemplaren extra laten drukken. Kwaad worden durf ik niet.”

Zou ook onverstandig zijn.

Omdat Matthijs al vijftien jaar macht uitoefent op onze cultuur, geniet hij een merkwaardig soort protectie. Hij kan maken en breken. Ook de B-garnituur houdt hem op het schild, want misschien belt zijn redactie morgen… of overmorgen… of volgende week. Hoop op een doorbraak breekt het zelfrespect; je schuifelt met de pet in de hand en met gebogen hoofd naar voren in de hoop op een schouderklopje, waardoor je leven kan veranderen.

Ik ben net zo’n slijmbal. Alleen zal ik (helaas) nooit door Matthijs in het wierookvat worden ondergedompeld, want hij en ik hebben een kwaadaardig verleden.

Maar de schijnheiligheid van Hilversum klotst nu toch wel over de randen waar het de BNNVara en Matthijs betreft. Door een handige financiële truc kon Matthijs nog wat extra centjes in zijn mansbakje laten rammelen. Veel geld zij hem gegund, maar de manier waarop getuigt van een hypocrisie die eigenlijk in hoofdletters geschreven moet worden.

Als ik probeer mijn persoonlijke rancune buiten beschouwing te laten – wat me moeilijk lukt, zeg ik eerlijk – dan constateer ik dat er ook iets anders aan de hand is. Juist bij een omroep als de Vara (socialisten, sociaaldemocraten) en BNN (jeugd, verder weet ik het eigenlijk niet) verwacht je, als het gaat om belastinggeld, een vorm van prudentie. Het waren de bekende centjes en stuivers van de arbeiders waardoor de Vara kon worden opgericht.

Die voorzichtigheid is weg (zie Matthijs), waardoor ook het ideologische fundament is omgevallen en het morgenrood verraderlijke kitsch is geworden.

Hun engagement is nep, hun mededogen een verdienmodel en hun tranen zijn honing voor de kijkcijfers.

Allemaal best.

Maar verbaas je dan niet wanneer je op een dag wordt opgegeten door de mensen met wier centjes je hebt gespeeld, omdat ze het zo fijn vinden om je uit te kotsen.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden