Theodor Holman Beeld Artur Krynicki
Theodor HolmanBeeld Artur Krynicki

Het leger maakt een zinloos leven zinvol

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

Ik was atheïst, anti-monarchist en nationalisme vond ik nazistisch. Enkele familieleden zaten met hoge functies in het leger en mijn vader eiste bijna, toen ik te stom bleek om dokter te worden, dat ik zou ‘dienen.’ Felle discussies thuis. Centrale vraag: “Wanneer zou je wel in het leger gaan?” “Nooit,” zei ik, “ik ben pacifist. Lid van de PSP.” Dat vond mijn vader het toppunt van lafheid.

Nu zie ik op internet filmpjes van strijdende Oekraïense soldaten. Het is aan alle kanten duidelijk: het zijn nationalisten, ze strijden voor hun vaderland, voor hun vlag. Het leger maakt ze trots. De strijd geeft ze een doel in het leven. Ze beleven vriendschap, liefde, heldenmoed, solidariteit, eigenlijk al die zaken waartoe wij op aarde zijn. Noem een deugd en je vindt hem in het leger.

“En vrijheid dan? In een leger heerst geen vrijheid,” zei ik. “Daar vecht je juist voor. Dat is het doel. Vrijheid.” De aantrekkelijkheid van het leger en de noodzakelijkheid, zie ik nu wel in. “Je hebt uiteindelijk gelijk, pap.” Het leger maakt een zinloos leven zinvol. Maar toch wil ik nooit onder de wapenen.

Dat komt door de slordige omgang met de dood. Je leert doden, je moet doden en je moet je eigen leven wagen (anders geen held) zodat je zelf makkelijker gedood kunt worden. Leren doden kan zeer nuttig zijn en mijn morele bezwaren zijn in de loop der jaren al verdund, maar die zijn er nog wel.

Een jongen van 19 kan sterven aan kanker. Een jongen van 19 die sterft door een kogel is vijand of held. Kanker maakt van iemand die sterft geen held of vijand van het volk. Het leger doet dat wel. De dood door een kogel had voorkomen kunnen worden. Die kankerdood niet. In het leger zit de dood altijd op de eerste rij.

Tegenwoordig hoop ik openlijk dat de Russen verslagen worden. Zoals je hoopt dat Nederland wint als ze tegen België voetballen. Maar van dit spel is het doel de eeuwigheid. Voor de vrijheid. En wat stelt men zich bij vrijheid eigenlijk voor? Wat doen wij met onze vrijheid?

We worden militanter, krijgen een grotere hekel aan elkaar, iedereen wantrouwt iedereen, er worden meer en meer wapens gekocht, er wordt meer en meer gemoord en we ontwikkelen naargeestige ideologieën. Wat zou ik graag de Nederlander verplicht tien jaar dienstplicht willen laten vervullen. In Oekraïne!

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden