Johan Fretz. Beeld Artur Krynicki
Johan Fretz.Beeld Artur Krynicki

Het is natuurlijk fijner om te roepen dat studenten met een grote studieschuld luie marxisten zijn

PlusJohan Fretz

Johan Fretz

Nadat ik het openlijk had toegejuicht dat duizenden studenten op het Museumplein stonden om te demonstreren tegen de lachwekkende compensatie voor hun studieschuld onder het leenstelsel, stroomde mijn inbox vol: ‘Hoe komen mensen aan een studieschuld van 40K?!’ en ‘Gingen ze soms elk jaar naar de Malediven?!’. Wauw, de kloof is real.

Een vrouw schreef me: ‘Ik ken mensen die elk verloren uur naast hun studie werkten, elke vakantie fulltime. Die hadden nul schuld.’

Ze bedoelde het als aanprijzing. Het kwam niet in haar op dat degenen over wie ze sprak naast hun topzware studie misschien wel ver over hun grenzen waren gegaan, opgejaagd door pure schuldenangst. Dat ze het zich, anders dan hun studiegenoten in appartementjes van papa en mama of met een flinke huurtoelage, niet konden veroorloven op kamers te gaan, op eigen benen te leren staan, deel te nemen aan tijdrovende activiteiten buiten het curriculum die in deze prestatiesamenleving juist een fikse voorsprong geven op de arbeidsmarkt.

Ze begreep vast ook niet hoe ellendig het is dat Den Haag nu de studieschuld automatisch bij hypotheekverstrekkers wil laten registreren. Waardoor mensen met zo’n schuld – die er nu nog vaak voor kiezen die niet te melden om überhaupt een kans maken op de overspannen woningmarkt – straks dus veel minder mogen bieden dan hun rijkere leeftijdsgenoten, die er dan met dat koophuis vandoor gaan.

En guess what?! Mijn huis is in anderhalf jaar tijd al honderdvijftigduizend euro (!) meer waard geworden. Ergo: de rijkere leeftijdsgenoot, die zich in zijn studententijd wel kon ontplooien buiten het ouderlijk huis, een mooi bestuursjaar deed, niet in elk gestolen uur zijn collegegeld bij elkaar hoefde te dweilen, is niet alleen schuldenvrij, heeft niet alleen een betere baankans, maar bezit nu ook een goudmijn.

En dat allemaal omdat Den Haag degenen die dankzij hun eigen leenstelselgedrocht wel een dikke schuld hebben, afscheept met een voucher van duizend euro en paternalistische hypotheekbeschermregeltjes. Terwijl: zelfs al zou die stakker zijn huis na een jaar moeten verpatsen vanwege de te hoge lasten, dan kan hij zijn studieschuld daarvan wel twee keer afbetalen en houdt hij nog geld over.

Nu grijpt hij naast dat huis, terwijl zijn rijkere leeftijdsgenoot over twintig jaar van zijn overwaarde fluitend een appartementje koopt voor zijn studerende kinderen, daarmee nog meer vermogen opbouwt, waarover hij vervolgens nauwelijks belasting betaalt. Cirkel rond.

Maar ja: dat alles met elkaar verband houdt, ontgaat velen. Het is natuurlijk fijner om te roepen dat studenten met een grote studieschuld luie marxisten zijn.

Wat zich opnieuw wreekt, is het feit dat veel mensen in dit ‘waanzinnig gave’ land geen flauw benul hebben van wat het betekent om in (relatieve) armoede op te groeien. Bewondering koesteren zij slechts voor degenen die zichzelf opbranden voor een felbegeerde plek in de middenklasse. Applaus is er uitsluitend voor de mentaliteit die ooit werd gemunt als The American Dream, die op niets anders neerkomt dan de verheerlijking van het jezelf mentaal en fysiek uitputten ter meerder glorie van je kapitalistische succes.

Zalig zijn de armen van geest.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft elke zaterdag een column voor Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden