Opinie

'Het IJ mag project Haven-Stad niet splijten'

De nieuwe wijk Haven-Stad mag niet al bij geboorte gespleten worden door het water, schrijft Bas Kok. Er moet echt serieuze infrastructuur komen om het IJ over te steken.

'Alles draait om fietsers, voetgangers en openbaar vervoer' Beeld Merel Corduwener

Er komt een vervolgonderzoek naar de 'IJbaan', een kabelbaantracé over het IJ, meldde deze krant eerder deze maand. Dit particuliere initiatief is sympathiek en verdient het om door de gemeente met 12.5000 euro gesteund te worden.

De kabelbaan tussen NDSM, Houthaven en metrostation Isolatorweg zou een deel van het openbaar vervoer in de toekomstige Haven-Stad voor zijn rekening kunnen nemen. De eerste fase van Haven-Stad is al begonnen met de transformatie van Sloterdijk Centrum en Sloterdijk I.

Vier keer zo groot als IJburg
Vanaf 2018 gaat dit project echt uit de startblokken, waarna de bouw ruim twintig jaar duurt. Havenactiviteiten en bedrijventerrein worden omgezet in wonen, hotels, kantoren. Wie denkt dat Haven-Stad een soort IJburgje wordt in de noordwestelijke uithoek van Amsterdam, heeft het mis. Het gaat om 40.000 tot 70.000 woningen, plus 45.00 tot 58.000 arbeidsplaatsen.

Dat is vier keer de omvang van het uiteindelijke IJburg. Er zullen mogelijk meer 160.000 mensen gaan wonen en 50.000 mensen werken. Haven-Stad is te vergelijken met een stad als Haarlem. Er komen 38 nieuwe basisscholen en 9 nieuwe middelbare scholen. Het wordt de meest rigoureuze stadsuitbreiding van Amsterdam ooit.

Er is wel een belangrijk verschil met Haarlem. De stad van Frans Hals ligt aan weilanden, bossen en duinen. Haven-Stad zit vast aan Zaanstad (155.000 inwoners), Amsterdam-Noord (92.000) en natuurlijk aan Oud- en Nieuw-West (290.000). Zou je Haven-Stad als het middelpunt van deze agglomeratie zien, dan is het een plaats met 500.000 inwoners.

Duurzame wijk
Het noordwestelijke IJ is daarin het grootstedelijk middenrif. Rond dit stuk IJ ontstaat een epicentrum met een metropolitane hectiek. Gelukkig wordt Haven-Stad een duurzame wijk waar autogebruik sterk ontmoedigd wordt. Er komt een zeer lage parkeernorm en er worden expres geen autoverbindingen tussen de twaalf deelgebieden aangelegd.

Alles draait om fietsers, voetgangers en openbaar vervoer. Inwoners zijn min of meer gedwongen om alles in hun wijk lopend of fietsend te doen. Wat verder bijzonder is: vier van de twaalf deelgebieden liggen in Noord. Voor het eerst in de ­geschiedenis ontwikkelt Amsterdam een wijk die aan weerszijden van het IJ ligt.

Maar nou komt het. Haven-Stad-fietsstad krijgt geen enkele vaste langzaamverkeerverbinding op of onder het IJ. Wel komen er drie pontveren en mogelijk een metro. Zelf formuleert de gemeente het in haar ontwikkelstrategie als volgt: 'Door de aanleg van deze nieuwe veer­verbindingen ontstaat Rondje Haven-Stad. Een aantrekkelijke route voor fietsers en hardlopers.'

Recreatieve route
Er is dus alleen voorzien in een soort recreatieve route, maar er komt geen serieuze infrastructuur om het IJ over te steken. Hoe zouden Haarlemmers reageren als de elf bruggen over het Spaarne worden vervangen door drie pontveren - een gezellig rondje Spaarne-Stad?

Bas Kok, auteur van Oerknal aan het IJ Beeld Roï Shiratski

Voor de bewoners van de noordelijke deelgebieden van Haven-Stad zal 'hun' NS-station (Sloterdijk) slecht bereikbaar zijn. De scholieren van Haven-Stad kunnen sommige scholen in hun eigen stadswijk moeilijk bereiken. De drie pontveren van de 500.000 inwoners tellende agglomeratie zullen bezwijken onder de druk. Alsof we niets hebben geleerd van een eeuw lang pontellende op het centrale IJ.

Haven-Stad is een wijk met een zeer ernstige constructiefout. Zelfs als de Stenen Hoofdbrug aan de westkant van CS ooit gebouwd wordt, blijft er tot de Coentunnel meer dan 3 kilometer brugloze IJ-oever over.

Onbereikbare geliefden
Precies daar staren de noord- en zuidoever van Haven-Stad elkaar aan als onbereikbare geliefden. Maar Haven-Stad mag niet bij de geboorte al gespleten worden!

Daarom pleit ik voor het tijdig bouwen van minimaal twee extra vaste verbindingen tussen Haven-Stad Noord en Zuid. De een vanaf de Haparandadam (bij REM-eiland) naar de NDSM-Pier (de NDS-REM-brug), de ander - Coenbrug - vanaf het Westerhoofd naar de Toetsenbordweg. Beide afstanden zijn ongeveer 300 meter.

Zo breekt de stad met de grootste brugdichtheid van de wereld met de dubieuze traditie om over het IJ geen bruggen te bouwen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden