Paul Vugts. Beeld Artur Krynicki
Paul Vugts.Beeld Artur Krynicki

Het gekrijs over te mild straffende rechters zal snel weer aanzwellen

PlusPaul Vugts

Al maanden klonk geroezemoes in de gangen van rechtbanken en achter de muren van de bajes. 1 juli kwam er aan. Advocaten trokken een bezorgd gezicht, justitie zag weer een pak extra werk opdoemen.

Voor wie het had gemist: door de wet Straffen en Beschermen komen gedetineerden niet meer automatisch vrij nadat ze twee derde van hun straf hebben uitgezeten. Een gevangene mag nog hooguit de laatste twee jaar van zijn (of haar) straf onder voorwaarden naar buiten om aan het vrije leven te wennen. En dan alléén bij goed gedrag gedurende de héle straftijd, een gering risico op nieuwe misdrijven en als slachtoffers niet te zeer door de vrijlating worden geraakt.

Gevangenen krijgen voortaan alleen nog verlof als ze ‘buiten’ bijvoorbeeld werk of woonruimte zoeken. Langgestraften mogen het laatste stukje van de straf niet meer vanuit huis (met een enkelband) of in een instelling aan de toekomst werken.

Het meerwerk van justitie zit er in dat een commissie voor álle (!) gedetineerden moet beoordelen of die vrijkomen en onder welke voorwaarden.

Meteen in de eerste week zag ik in de nieuwe Amsterdamse rechtbank het effect van de maatregel, in een zijtak van de afschuwelijke zaak over de doodgeschoten dj Djordy Latumahina. Die werd in 2016 in een Amsterdamse parkeergarage doodgeschoten door mannen die hem aanzagen voor een crimineel. Zijn vriendin raakte zwaargewond, hun dochtertje bleef op de achterbank maar nét fysiek ongedeerd.

Twee hoofdverdachten die zeggen dat ze onterecht tot 30 en 26 jaar cel zijn veroordeeld, hebben hun hoger beroep maar ingetrokken. Bang dat het vaak strenge Amsterdamse gerechtshof ze opnieuw veroordeelt, ná 1 juli. Bij gelijke straffen zouden de middenveertigers niet na 20 en ruim 17 jaar vrijkomen, maar op zijn best na 28 en 24 jaar. Wel of geen uitzicht op een leven buiten de gevangenis, grof gezegd.

Zo tellen vele vers veroordeelden hun knopen. Gaan ze nog in hoger beroep of moeten ze hun tweede kans maar laten lopen omdat ze bij een nadelig arrest jaren langer moeten zitten omdat ze dan toevallig onder de nieuwe wet vallen?

Het gaat me hier niet zo zeer om de vraag of we medelijden moeten hebben met bijvoorbeeld die twee verdachten in die buikpijnzaak over de moord op Latumahina, die nu weer terechtstaan voor een ander mislukt moordplan. Het gaat me om het gegeven dat ook deze wetswijziging weer is doorgevoerd tegen het advies in van werkelijk álle ingewijden: van wetenschappers en rechters via de reclassering tot advocaten. Die ‘voorwaardelijke invrijheidstelling’ gold als een groot goed.

Calculerende rechters zullen hun straffen verlagen tot de ‘netto’ detentie die ze redelijk vinden.

We horen het gekrijs alweer aanzwellen: die rechters straffen te laag! Wéér een wet die averechts zal werken.

Paul Vugts schrijft elke vrijdag over zijn werk als misdaadverslaggever.

Reageren? paul@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden