Opinie

‘Het drugsbeleid van de VVD druist in tegen liberale idealen’

De VVD staat niet voor de legalisering van drugs. Nick Ottens schrijft dat het vreemd is dat een liberale partij vertelt wat we wel en niet mogen consumeren.

224 Nederlanders overleden in 2018 aan drugsgebruik. Dat is relatief minder dan in buurlanden.Beeld Getty Images/PhotoAlto

Een voorstel om softdrugs in de volgende kabinetsperiode te legaliseren haalde het niet op het digitale VVD-congres half december. Een amendement van wethouder Greetje Bos, voormalig officier van justitie in West-Brabant, werd na interventie van zowel premier Mark Rutte als oud-minister Fred Teeven door een meerderheid van de leden verworpen.

Jammer, want mijn partij zou Nederlanders niet moeten vertellen wat ze wel en niet mogen consumeren.

Zo werd op het congres ook gediscussieerd over een passage in het conceptverkiezingsprogramma dat volgens veehouders de indruk wekte dat we de voorkeur gaven aan kweekvlees boven dierenvlees. Die zinnen gaan eruit. Staan blijft dat repressie en preventie in het drugsbeleid leidend moeten zijn.

Coffeeshops

VVD’ers nemen als uitgangspunt dat onze eigen vrijheid ophoudt waar die van een ander begint – behalve als het om drugs gaat.

De meeste drugs zijn minder schadelijk voor de gezondheid dan alcohol en tabak en leggen daarmee minder beslag op de zorg. Toch kun je in iedere supermarkt genoeg alcohol kopen om je dood te drinken. Sigaretten mogen vanaf 1 januari niet meer zichtbaar in de winkel, en de overheid probeert roken wel te ontmoedigen, maar het is niet verboden. Drugs zorgen zelden voor meer overlast dan overmatig alcoholgebruik. Toch mag je je van de wet ieder weekend lam zuipen, maar een pilletje xtc is verboden.

Bos gooide het over de boeg van pragmatische misdaadbestrijding. Het huidige model is volgens haar dweilen met de kraan open. Coffeeshops kunnen legaal wiet verkopen, maar niet inkopen. Ook gebruik van harddrugs wordt nauwelijks bestraft. Wie met één of twee pillen xtc wordt betrapt, is zijn drugs kwijt, maar hoeft niet te vrezen voor een boete, laat staan gevangenisstraf. De staat doet weinig om de vraag naar drugs in te perken, maar denkt het aanbod te kunnen terugdringen. Dat is een illusie. Nederlanders gebruiken naar schatting vaker drugs dan de meeste andere Europeanen. We moeten na jaren gefaald beleid constateren dat er aanbod zal zijn zolang er vraag is.

Tegenstanders vrezen dat legalisering misdaad in de hand werkt. Drugs blijven in het buitenland verboden. Legaliseren we het hier, dan maken we het exporteurs wel erg makkelijk.

Maar Nederland is al één van de grootste exporteurs van drugs, en de grootste exporteur van speed en xtc. We worden nu al door andere landen scheef aangekeken vanwege ons tolerante drugsbeleid.

20.000 rokers

Niet door alle landen. Nederland liep ooit voor. Inmiddels is cannabis in bijna heel Zuid-Amerika, tal van Amerikaanse staten, Italië, Portugal en Spanje gelegaliseerd dan wel gedecriminaliseerd. Gebruik en overlast zijn daar niet toegenomen. Integendeel. Men kan in legale wietwinkels terecht, waar gebruikers worden geadviseerd over correct gebruik. De drempel om hulp te zoeken bij verslaving is verlaagd. De overheid kan toezicht houden op de kwaliteit van drugs.

224 Nederlanders overleden in 2018 aan drugsgebruik. Dat is relatief minder dan in de landen om ons heen, en het valt in het niet bij de 1.800 Nederlanders die ieder jaar als gevolg van overmatig alcoholgebruik overlijden en de bijna 20.000 rokers die ieder jaar sterven. De meeste drugsdoden zijn bovendien te wijten aan óf onzorgvuldig gebruik (vaak een verkeerde combinatie van drugs) óf lage kwaliteit (denk aan rattengif in cocaïne). Voorlichting en kwaliteitscontrole kunnen levens redden.

De oud-presidenten van Brazilië, Colombia en Mexico – drie landen die veel te lijden hebben gehad onder de war on drugs – riepen in 2016 op tot legalisering. In Portugal worden drugsverslaafden niet naar de gevangenis, maar naar een afkickkliniek gestuurd. De inwoners van Oregon stemden in november in met een voorstel om alle drugs te decriminaliseren. Ook in eigen land neemt het aantal voorstanders toe. In onze eigen partij is zelfs Frits Bolkestein overstag. Die pleite in 2010 voor legalisering en regulering. Waar wachten we nog op?

Nick Ottens werkt bij de Amerikaanse non-profitorganisatie X Prize Foundation en schrijft regelmatig over politiek.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden