Theodor HolmanBeeld Artur Krynicki

Het coronavirus in Nederland: ik besloot De Toverberg te lezen

PlusTheodor Holman

De eerste Nederlandse corona­patiënt is daar. Overal luidt het ‘Geen paniek!’ maar donderdag was er al geen wc-papier te krijgen in de supermarkt, en ook die fijne desinfecterende handgel lag niet meer in de schappen.

Opeens maakte ik me zorgen over Koos. Als ik straks in mijn huisje moet blijven, wie laat hem dan uit?

Zou ik gaan kijken naar Outbreak, een film van Wolfgang Petersen, over een dodelijk virus? Een van de dialoog­regels daarin is: “George, you’ve heard about this virus?… Shall I cough on you, George?”

Nee, de film maakt je on­rustig.

Zou ik De Pest weer eens inkijken van Albert Camus? Ach, al te vaak gedaan, want menig virus is al gepasseerd.

Ik besloot weer eens te lezen in De Toverberg van Thomas Mann (in vertaling van Hans Driessen.) Een van de allermooiste boeken die er bestaan. Het kent geen noemenswaardig plot en het verhaal is dun – een man bezoekt zijn neef die lijdt aan tuberculose en raakt zelf besmet en moet dan in het sanatorium blijven – maar wat een geweldige zinnen en dialogen, wat een gruwelijk mooie, inspirerende filosofieën, wat een humor en wat geeft het een prachtige kijk op de mens, op ziekte en dood.

Ik kan het boek op een willekeurige plek opslaan en beginnen te lezen. De zin die ik heb aangestreept is: ‘Omwille van goedheid en liefde mag de mens de dood geen macht geven over zijn gedachten.’ Vermoedelijk omdat dit de meest klassieke zin in het boek is.

Ik heb het boek drie keer gelezen – omdat het in de loop der tijd ook drie keer is vertaald. En elke keer dacht ik: dit boek gaat ook over deze tijd. Dat denk ik nu wéér. Hoewel de hoofdpersoon besmet is en zeven jaar in het sanatorium verblijft, leeft hij daar op die plek pas echt. Die plek waar elke dag wel iemand doodgaat.

De mensen met wie hij omgaat, verbeelden, zou je kunnen zeggen, filosofische stromingen. Je herkent de Nietzscheaan, je herkent de neoconservatief, je herkent de man van de Verlichting. En de hoofdpersoon wordt steeds apathischer – tot de Eerste Wereldoorlog uitbreekt.

Ik zie nu pas dat dit boek misschien ook over ironie gaat. Niemand wint in deze roman. De nihilist niet en de idealist niet. Zou het corona­virus mettertijd ook zulke schitterende literatuur kunnen voortbrengen?

Lees dit boek nu!

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden