Marcel LeviBeeld Artur Krynicki

Het coronavirus discrimineert wél

PlusMarcel Levi

Toen Prins Charles, Tom Hanks, Boris Johnson en Placido Domingo besmet raakten met het coronavirus, was duidelijk dat iedereen kan worden geraakt en dat het virus geen verschil maakt tussen arm of rijk, invloedrijk of niet, zwart of wit. Inmiddels wordt echter pijnlijk duidelijk dat de uitkomst van een virusbesmetting wel sterk afhankelijk is van welvaart, sociale status en zelfs etnische afkomst.

De sterfte aan coronavirus­infectie is in Londense ziekenhuizen iets beter dan het Europese gemiddelde, maar daarbuiten, vooral in de ‘care homes’ en bij hen die moeilijk toegang tot gezondheidszorg hebben, is die vele malen hoger. Naar schatting overlijdt een derde van de patiënten buiten het ziekenhuis, met een sterke oververtegenwoordiging van mensen uit lagere sociale klassen. In primitieve hostels, waar dak­lozen af en toe de nacht doorbrengen, is bijna de helft van de bewoners besmet. Als je de omstandigheden in die hostels kent, is het een wonder dat dit geen 100 procent is. In arme Londense wijken is de sterfte aan coronavirus dubbel zo hoog als in rijkere stadsdelen.

Ook blijkt uit Engelse getallen dat ruim 25 procent van de intensivecarepatiënten en 30 procent van de sterfgevallen een niet-blanke achtergrond heeft, terwijl het aandeel van deze groep in de totale bevolking 14 procent bedraagt. Er is in Engeland een schrijnend verband tussen etniciteit en welvaart, gezondheidstoestand en sociale omstandigheden. Mensen met een negroïde of Aziatische achtergrond zijn gemiddeld armer en ongezonder dan witte Britten en leven vaak met grote families in één huis, dicht op elkaar.

Ook in Amerika is inmiddels duidelijk dat zowel sociaal-economische klasse als etniciteit een sterke voorspeller is van een goede of slechte uitkomst van de virusinfectie. Aangezien in de VS deze zaken ook sterk samenhangen, is niet duidelijk of etniciteit onafhankelijk van sociaaleconomische omstandigheden een risicofactor is. In een aantal Amerikaanse staten heeft meer dan 70 procent van de overledenen een Afro-Amerikaanse achtergrond. Het asociale zorg­verzekeringstelsel in Amerika maakt toegang tot gezondheidszorg een extra probleem.

Het is opvallend dat dit onderwerp in Nederland weinig aandacht krijgt. In Amsterdam en Rotterdam hebben vier van de tien mensen een niet-blanke achtergrond en zijn inmiddels honderden patiënten met het coronavirus op de intensive care opgenomen. Ook in Nederland is er een verband tussen etniciteit, gezondheidstoestand en sociaal-economische omstandigheden, hoewel we het daar liever niet over hebben.

Is de Engelse en Amerikaanse trend ook zichtbaar in Nederland? Of is onze samenleving godzijdank toch zoveel socialer dat een donkere of witte huid de uitkomst van de virusinfectie niet beïnvloedt? Misschien hebben we daar tot nu toe onvoldoende aandacht aan besteed. Zoals Johan Cruijff zei: “Je ziet het pas als je het doorhebt.” Laten we hopen van niet. 

Marcel Levi is CEO van University College London Hospitals. Daarvoor was hij bestuursvoorzitter van het AMC. Lees hier al zijn columns terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden