Reza Kartosen-WongBeeld Artur Krynicki

Het coronavirus dient als welkom ex­cuus voor racisme

PlusReza Kartosen-Wong

Na de eerste nieuwsberichten over het coronavirus zag ik op sociale media meteen bezorgde reacties van Aziatische Nederlanders. Ze hadden het over het virus zelf, maar ­uitten ook de vrees erdoor nog meer geconfronteerd te worden met racisme en stigmatisering.

Al snel waren er berichten over racistische aanvallen op mensen van Aziatische afkomst in onder andere Frankrijk, Canada en België. In Frankrijk bedachten Aziatische Fransen daarom de hashtag #JeNeSuisPasUnVirus, ‘ik ben geen virus’. En een filmpje van een Aziatisch Amerikaanse vrouw die in New York wordt geschopt, geslagen en ­uitgescholden voor ‘diseased bitch’ ging vorige week viral.

Ook in Nederland zijn velen geïnfecteerd met het racisme­virus. Deze zieken belagen mensen van Aziatische afkomst on­line en op straat, school of werk met racistische en stigmatiserende opmerkingen. Het coronavirus dient als welkom ex­cuus. Van uitgekauwde Gordon- en Rumagachtige ‘grapjes’ à la ‘sambal bij?’ tot bedreigende uitlatingen als ‘alle Chinezen Europa uit’ en ‘kanker-Chinezen allemaal doodmaken’. Er zijn Aziatische Nederlanders die een bus niet in mochten, die te maken kregen met mensen die niet naast ze wilden staan of ­zitten, die fysiek werden aan­gevallen of op wie expres werd gehoest.

De doelwitten van het anti-Aziatisch racisme zijn vaak ­Aziatische Nederlanders – Nederlanders dus – die niet recentelijk naar China zijn geweest en al helemaal niet naar Wuhan. Ze zijn van Chinese maar ook van bijvoorbeeld Vietnamese, Koreaanse of Japanse afkomst. Door de bully’s en racisten worden ze allemaal op één hoop gegooid en beschouwd en behandeld als het ‘Gele Gevaar’. Allemaal worden ze gezien als ziek, vies, cultureel inferieur; als onwelkome in­dringers die Nederland vervuilen en ziek maken.

Dat racistische vertoog is te horen in het kwaadaardige ­carnavalslied Voorkomen is beter dan Chinezen, waarin Rotterdamse Toon zingt over het coronavirus en ‘stink-Chinezen’. Luid lachend stuurde Radio 10-dj Lex Gaarthuis deze racistische drek de ether in. Carnaval en onversneden racisme als grap verpakken: twee oer-Hollandsche tradities die vaak hand in hand gaan.

Wat niet meewerkt, is dat een deel van de mediaberichtgeving over het coronavirus gericht is op sensatie, inspeelt op angsten en oriëntalistische stereotypen herkauwt. Zo werd het bekende stereotype van de hond etende Chinezen weer onbelemmerd uitgevent aan de tafel van Jinek.

Tegelijkertijd geven steeds meer media, waaronder FunX en het Jeugdjournaal, jonge ­Aziatisch Nederlandse anti­racisme-activisten als Rui Jun Luong en Sioejeng Tsao de ruimte om anti-Aziatisch racisme aan de kaak te stellen. Ook was de petitie ‘Wij zijn geen virussen’ binnen anderhalve dag al ruim 20.000 keer ondertekend. En de hele Tweede Kamer, met ­uitzondering van Forum voor Democratie, stemde voor een motie die anti-Aziatisch racisme veroordeelt. Dat zijn voorlopig de enige lichtpuntjes in de coronaviruscrisis.

Reza Kartosen-Wong is mediawetenschapper en publicist. Elke maandag schrijft hij een column voor Het Parool.

Reageren? reza@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden