Opinie

‘Help hen die altijd zonder buffer leven’

Ook ontwikkelingslanden worden keihard geraakt door het coronavirus. Daar kan bijna niemand terugvallen op spaargeld, stelt Eric Holterhues. Solidariteit is nu harder nodig dan ooit.

Coronabestrijding in Cambodja: als de inwoners een veilig heenkomen hebben gezocht, kan het dorp worden gedesinfecteerd. Beeld AP

Geen land ontkomt aan de pandemie van het coronavirus. Zoals in veel crisissituaties zien we twee kanten. Aan de ene kant zijn we vooral op onze eigen situatie gericht en worden we beperkt in onze vrijheid. Aan de andere kant zien we spontane hartverwarmende acties, hulpvaardigheid en onderlinge solidariteit. Corona heeft ons ervan bewust gemaakt dat mensen elkaar nodig hebben, en dat geldt niet alleen voor ons eigen land. Ineens zien we dat de wereld een dorp is. Overal groeit de onderlinge solidariteit, ook tussen landen.

Het kabinet heeft direct een enorm pakket aan economische steunmaatregelen aange­kondigd voor het bedrijfsleven, voor horeca en zzp’ers, voor groot en klein. Hopelijk zal het iets verlichten van de economische recessie die ons te wachten staat.

De economische gevolgen van de corona­pandemie treffen Nederland, maar juist ook regio’s waar veel minder welvaart is dan bij ons. Mensen met lage inkomens in Afrika, Azië en Latijns-Amerika zijn economisch nog kwetsbaarder en gevoeliger voor financiële schokken dan wij. Wat zal deze pandemie betekenen voor ondernemers en kleine zelfstandigen daar?

Geen koelkast

“Een groot gevolg van een pandemie is dat de ongelijkheid wordt vergroot,” zei hoogleraar Beatrice de Graaf in de uitzending van De Wereld Draait Door van 20 maart. Mensen die leven in armoede, en dus al een achterstand hebben, worden extra de dupe van dit soort ­crises. Door de directe maatregelen, zoals een lockdown, worden zij harder getroffen. Want de meeste mensen in lagelonenlanden hebben geen gevulde koelkast of voorraden voedsel in huis. Zij hebben minder toegang tot hoogwaardige, betaalbare gezondheidszorg, noch zijn ze verzekerd voor ziektekosten, zoals wij.

Door een lockdown zijn kleinschalige boeren niet langer in staat hun producten naar de fabriek te brengen. Voor micro-ondernemers met een kleedje, kraam of verkoopwagen betekent het sluiten van de markten onmiddellijk het einde van hun dagelijkse inkomsten. In veel landen in Afrika zijn nogal wat mensen werkzaam als dagloner, waarbij ze per gewerkte dag ingehuurd en dus betaald worden. Een dag niet werken betekent geen geld voor eten. Deze mensen hebben geen buffer waarmee ze het wel even kunnen volhouden.

De directe en indirecte economische gevolgen van de coronapandemie treffen mensen met lage inkomens extra hard. Veel kleine onder­nemers werken met leningen om voorraden in te kopen. Ze kunnen nu niet terugbetalen. Deze ondernemers proberen al zoveel mogelijk betalingen uitstellen. Veel (micro)kredietverstrekkers bieden hun klanten daarom uitstel van betaling op hun lening voor een maand of drie, de zogeheten repayment holidays.

Als impactinvesteerder houden wij intensief contact met onze partnerorganisaties – waar­onder microkredietinstellingen – in de regio’s waar we werken. We geloven dat juist onze partners en mensen en gemeenschappen met lage inkomens extra steun kunnen gebruiken. Waar nodig kunnen impactinvesteerders oplossingen bieden en adviseren over maatregelen voor het voortbestaan van het bedrijf.

Mobiele transacties

We krijgen van onze partners gelukkig ook berichten over steunmaatregelen van regeringen in bijvoorbeeld Latijns-Amerika en Afrika, bedoeld om bedrijven te helpen. Een van de maatregelen is tijdelijke belastingverlichting. Financiële instellingen worden aangespoord om bestaande betalingsregelingen uit te stellen en in sommige landen, zoals Peru, krijgen kwetsbare mensen een klein bedrag voor de hoogste nood. Mobiele geldtransacties, veel gebruikt in grote delen van Afrika, zijn nu kosteloos en rentepercentages worden verlaagd om toegang tot krediet makkelijker mogelijk te maken voor het midden- en kleinbedrijf.

Als de heftigste, directe effecten van de pandemie voorbij zijn, is het te hopen dat we de nu ervaren onderlinge solidariteit kunnen vasthouden of beter nog, verder uitdragen. In ons eigen land, maar vooral ook wereldwijd.

We kunnen kleine ondernemers steunen door hun producten of diensten te kopen. Niet alleen in je eigen omgeving, maar juist ook van ondernemers uit lagelonenlanden die tot de kwetsbaarste ondernemers in de wereld gerekend worden. Want juist in tijden van crisis blijkt hoezeer we elkaar nodig hebben, nu en hier, maar ook straks en daar.

Eric Holter­hues is directeur van Oikocredit Nederland.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden