Opinie

‘Halsema had op sociale media moeten reageren, niet per brief’

Iedereen met een publieke functie heeft recht op een privaat leven. Dat geldt ook voor burgemeester Femke Halsema, betoogt John Jansen van Galen.

Als er privé iets aan de hand is, moet de ambtsketen in de la blijven. Beeld ANP

Jammer dat Bart Tromp niet meer leeft. Dat is om meerdere redenen zo, maar dezer dagen vooral omdat wij in hem (27 jaar columnist van Het Parool, overleden in 2007) een verdediger hadden van de scheidslijn tussen het openbare en het particuliere leven, een verdediger zoals er niet meer bestaan.

De Telegraaf schond die scheidslijn grof door wangedrag (en de politionele gevolgen ervan) van de zoon van burgemeester Halsema aan de grote klok te hangen. Halsema ging daar in mee door te reageren, niet privé op sociale media, maar op de website van de gemeente Amsterdam. Waarmee ze onbewust bevestigde dat het hier een publieke zaak betreft. Quod non.

Tromp had er wel raad mee geweten. Voor hem diende geen enkele functionaris ter verantwoording te worden geroepen (of verantwoording af te leggen) voor wat hij/zij in zijn/haar particuliere leven deed of meemaakte. Tromp fulmineerde zelfs tegen de naambordjes die buschauffeurs op een gegeven moment gingen dragen. Daardoor waren ze immers niet alleen als chauffeur, maar als privépersoon en mens aansprakelijk geworden voor hun functioneren.

De scheiding tussen wat je doet en wie je bent achtte Tromp een der grote verworvenheden van de Franse Revolutie. Wanneer je als functionaris of politicus ook aangesproken kunt worden op wat je als mens doet of bent, ben je feitelijk een lijfeigene, en zodoende 24 uur per dag gebonden aan je functie. De scheiding tussen functie en privéleven schiep ‘het rijk der vrijheid’, aldus Tromp.

Hooggeplaatste lijfeigene

Het klinkt, besef ik, allemaal erg ouderwets, maar: wat hebben wij ermee te maken wat de zoon van Halsema uitvreet? Sinds ongeveer 1970 zijn dergelijke vragen echter in toenemende mate belangrijk geworden.

De leuze van de feministen was ‘het persoonlijke is politiek’, en die werd ook andersom uitgelegd. Daarmee werd een gezagsdrager permanent aansprakelijk voor zijn daden en die van zijn naasten, als een hooggeplaatste lijfeigene. Hij moest niet alleen zijn ambt naar behoren vervullen, maar ook een voorbeeldig mens zijn. Die ‘voorbeeldfunctie’ legt een enorme druk op ambtsdragers: ze kunnen zich nooit onbespied wanen.

Er is ook een andere kant. Sommige politici hebben hun persoonlijke leven ingezet bij hun openbare functie. Ze hebben reclame gemaakt met hun persoonlijk leven. Diederik Samsom zette zijn (gehandicapte) kind in tijdens de verkiezingsstrijd, Elco Brinkman bracht de kunstnijverheid van zijn vrouw Janneke in het strijdperk. Ze lokken zelf uit dat niet alleen de positieve kantjes, maar ook problemen in hun gezin publicitair uitgebuit zullen worden.

De man van

Nu is Halsema daar altijd tamelijk terughoudend mee. Die 15-jarige zoon had ik nog nooit voor de camera’s gezien. Wel werd onlangs haar partner, documentairemaker Robert Oey, in Het Parool geïnterviewd met de nadruk op zijn positie als ‘man van de burgemeester’. Wat hebben wij ermee te maken wie haar man is?

In de kwestie rond het wangedrag van de zoon van Oey en Halsema heeft De Telegraaf de privacy al ruimschoots geschonden. De reactie van Halsema op de website van de gemeente Amsterdam was echter ook niet verstandig.

Daarmee wekt ze immers de indruk dat niet haar zoon, maar de zoon van de burgemeester ‘met de politie in aanraking’ is gekomen. De licht vergoelijkende toon die ze aanslaat, zou haar op iets als Twitter niet kwalijk te nemen zijn geweest. Want daar zou ze zich dan als moeder hebben uitgelaten, en niet als burgemeester.

John Jansen van Galen, journalist en publicist. Beeld ANP Kippa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden