Opinie

‘Haast met bouw Haven-Stad kan middenklasse Amsterdam behouden’

Als Amsterdam begint met grootschalige woningbouw in Haven-Stad in plaats van dit uit te stellen tot 2040 dan kan de middenklasse behouden worden voor de stad, betoogt Anton van Schijndel van FvD.

Een ‘versnelling’ tot 2040 is gewoon nog steeds een vertraging, vindt Van Schijndel. Beeld Maarten Steenvoort

De economie draait op volle toeren, de huizenprijzen zijn tot stratosferische hoogten gestegen. Toch is de woningbouw aan het inzakken. Hoe kan dat?

Dat komt doordat in Amsterdam het bouw­beleid een bureaucratisch monstrum is. Er heerst ambtenarenbestuur, waardoor knopen niet worden doorgehakt. Bij wethouders Van Doorninck (GroenLinks) en Ivens (SP) lijkt de puf eruit.

Ambtenaren willen het ooit door hen bedachte beleid voortzetten. Ambtenarenbestuur is er wanneer politieke gezagsdragers daaraan ­toegeven door niet tijdig de bakens te verzetten. Ambtelijke diensten krijgen nu alle ruimte om hun wensen te stapelen. De lawine van eisen die men op projectontwikkelaars afvuurt betekent dat er over drie jaar nog amper in de stad zal worden gebouwd. Dat zal zeker gebeuren wanneer de economie tegen die tijd weer eens tegenzit.

Amsterdam schroeft enerzijds de grondprijzen maximaal op, anderzijds legt ze verboden op om de huren te verhogen, behoudens inflatie. Meestal voor 25 jaar en soms zelfs eeuwigdurend. Daarbovenop komen nog de duurzaamheidseisen, zoals gasloos bouwen. Deze financiële wurggreep maakt dat financiers – zoals keurige Nederlandse pensioenfondsen – afhaken. Doordat de financiering niet meer rondkomt, is de bouw van middenklasse­woningen als een pudding aan het inzakken.

Dan is er gebrek aan serieuze bouwplannen van de gemeente. Het college produceert een stroom van postzegelplannetjes voor honderden woningen. ‘Inbreien in de stad’ en ‘verdichting’ heet dit beleid, maar het zet géén zoden aan de dijk.

Trekschuitplanning

Eerder schreef ik op deze pagina’s (21 november 2017 en 7 februari 2018) over het versnellen van de enige overgebleven megalocatie binnen de Ring: Haven-Stad. In de trekschuitplanning van de gemeente is dit in 2055(!) een stadsdeel zo groot als Haarlem, met 150.000 inwoners.

Het coalitieakkoord van GroenLinks, SP, PvdA en D66 kondigde de versnelling van Haven-Stad aan, maar daarna had het college een vol jaar nodig om tot ‘een verkenning’ te besluiten. Vreemd; waarom zo treuzelen over een besluit dat al in het coalitieakkoord stond?

Nog gekker is dat wethouder Van Doorninck zegt dat het grootste deel van Haven-Stad tot 2040 op slot blijft. Dit zou nodig zijn vanwege een politieke toezegging door het vorige college aan vier multinationals. Aan hen werd beloofd dat ze tot 2040 op hun plek in het hart van Haven-Stad – de Coen- en Vlothaven – mogen blijven zitten.

Met Orwelliaanse newspeak wordt nu geprobeerd dit te maskeren. Bij het megaproject Haven-Stad durft het college een vertraging van het grootste deel ervan – tot 2040! – met een stalen gezicht een ‘versnelling’ te noemen.

Dit is absurd, want er ligt een prima convenant met de betrokken multinationals ICL, Bunge, Cargill en Eggerding. Een contract dat door (destijds) advocaat Eberhard van der Laan is opgesteld.

Gewijzigde omstandigheden

De afspraak is dat de gemeente zich tot het uiterste zal inspannen om de bedrijven in 2029 elders in het havengebied een nieuwe plek te geven. Op hun beurt kunnen de multinationals worden genoodzaakt mee te werken aan hun verhuizing indien sprake is van ingrijpend gewijzigde omstandigheden.

Gewijzigde omstandigheden? Voor wie niet blind is, ze zijn er te over: de ingestorte bouw tijdens de crisis, het ultralage rentebeleid van de Europese Centrale Bank, de daardoor absurd gestegen huizenprijzen, en de daardoor gestage omvolking in de stad door het vertrek van de middenklasse.

Er wordt nu geschermd met schadeclaims van de bedrijven als ze moeten verhuizen. Het getal dat rondzingt voor ‘verhuiskosten’ is 400 miljoen. Na ingewonnen juridisch advies denk ik dat de gemeente enkel aansprakelijk is voor een fractie van dit bedrag. Hoe dit ook zij, een kind kan zien dat voor het oplossen van de immense woningnood in de gehele regio Amsterdam een bedrag van 400 miljoen peanuts is.

Nieuwe metroverbinding

FVD ziet Haven-Stad als dé oplossing om de middenklasse voor de stad te behouden. Enerzijds vergt dit het vertrek van de multinationals uit de Coen- en Vlothaven. Anderzijds vereist dit het zo snel mogelijk aanleggen van een metroverbinding tussen station Isolatorweg en het Centraal Station. Een stadsdeel van 150.000 inwoners kan niet zonder metro.

Bovendien moet de organisatie van de bouw van Haven-Stad worden opgedragen aan een publiek-privaat ontwikkelbedrijf, aldus luidt het advies van het Urban Land Institute in Londen. Dit zal het vertrouwen van pensioenfondsen en internationale investeerders in de commitment van de goede stad Amsterdam enorm versterken.

Gewoon beginnen, dus.  

Anton van Schijndel, raadslid voor Forum voor Democratie. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden