Opinie

'Haal meer fosfaat uit stad'

Amsterdam recyclet fosfaat nog maar mondjesmaat. Dat is verspilling, schrijven Richard Wouters en Jasper Groen dinsdag in een opiniestuk. De stad loopt daarmee achter op de rest van het land.

In 2013 werd op het Beursplein met plaskruizen urine ingezameld. Daaruit kan fosfaat worden herwonnen Beeld ANP

Een tekort aan fosfaat bedreigt de voedselvoorziening. Toch blijft Amsterdam fosfaat verspillen. Het gemeentebestuur moet zijn ambitie voor een circulaire economie eens gaan waarmaken.

Fosfaat is een onmisbare bouwstof in het leven; mensen, dieren en planten kunnen niet over­leven zonder fosfaat. Ons lichaam heeft het nodig voor de groei van cellen en voor de stevigheid van onze botten en tanden. Ook landbouwgewassen groeien niet zonder fosfaat.

Om de bodem vruchtbaar te houden, gebruiken veel boeren kunstmest waaraan fosfaat uit mijnen is toegevoegd. Helaas raken de fosfaatmijnen in de wereld uitgeput. Als we willen voorkomen dat toe­komstige generaties met voedseltekorten kampen, moeten we fosfaat recyclen.

Dat gebeurt in Amsterdam nog maar mondjesmaat. Waternet breidde in 2014 de riool-­waterzuivering uit met een installatie die ­fosfaat uit onze uitwerpselen haalt.

Dit wordt gerecycled tot kunstmest. De installatie, het Fos Vaatje, kan echter slechts een kwart van het fosfaat uit het rioolwater terugwinnen.

Voorbijgestreefd
Waternet wordt nu voorbijgestreefd door ­andere waterschappen. Deze gaan vanaf 2018 negentig procent van het fosfaat terugwinnen uit de as van verbrand rioolwaterzuiveringsslib.

Waternet kan hierbij niet aanhaken zolang het z'n slib laat verbranden door het Afval Energie Bedrijf (AEB). Door de vermenging van slib met restafval is de as van het AEB ongeschikt voor fosfaatrecycling. De as is zo verontreinigd dat zij alleen mag worden gebruikt om wegen mee op te hogen.

Zo verdwijnt fosfaat uit de voedselkringloop. De Amsterdamse gemeenteraad steunde vorig jaar een motie van GroenLinks en D66 voor meer fosfaatrecycling uit rioolwater. Aan dit besluit hebben het college van b. en w. en het ­waterschap nog geen gevolg gegeven.

Richard Wouters is medewerker bij het wetenschappelijke Bureau de Helling van GroenLinks, Jasper Groen is gemeenteraadslid voor GroenLinks.

Er zit ook veel fosfaat in de voedselresten die we weggooien. In vrijwel heel Nederland wordt het groente-, fruit- en tuinafval (gft) van huishoudens apart ingezameld, tot compost verwerkt en in de voedselkringloop teruggebracht.

Amsterdam doet dat niet en dat blijft zo, ­volgens het afvalplan dat wethouder Abdeluheb Choho (Duurzaamheid) onlangs publiceerde. In dat plan wordt het gft niet door huishoudens gescheiden, maar pas wanneer het in de grijze zak met ongesorteerd afval bij het AEB is beland.

Uit dit 'nagescheiden' gft kan nog wel biogas worden geproduceerd, maar het is te vervuild om er fosfaat uit terug te winnen. Choho denkt kennelijk dat hij ons Amsterdammers niet kan verleiden tot het scheiden van gft, maar elders in het land boekt men goede resultaten met de methode van 'omgekeerd inzamelen'.

Variabele tarieven
Omgekeerd inzamelen zou een goede voor-­bereiding zijn op de invoering van variabele tarieven in de afvalstoffenheffing: huishoudens die hun afval goed scheiden en dus minder restafval aanleveren, betalen dan een lager ­tarief.

Dit diftar-systeem, waarmee Amsterdam op initiatief van GroenLinks gaat experimenteren, kan op langere termijn recht doen aan het ­beginsel 'de vervuiler betaalt'.

Voor omgekeerd inzamelen kunnen ook de ­bezorgdiensten worden ingeschakeld die steeds meer boodschappen, maaltijden en pakketjes bij ons thuis afleveren.

Sluit een deal met deze bedrijven over het ­terugnemen van zoveel mogelijk afval, mits het netjes gescheiden is. Als een bezorger klap­kratten en maaltijdboxen brengt met ons ­voedsel, en deze ook weer mee terugneemt, waarom dan geen kekke, schone minicontainers voor het voedselafval?

Coalitieakkoord
Het gemeentebestuur heeft de mond vol van een circulaire economie die grondstoffen spaart door kringlopen te sluiten.

'Het ­Amsterdamse afval gaan we zoveel mogelijk als grondstof hergebruiken,' stelden D66, VVD en SP in 2014 in hun coalitieakkoord. Die ambitie maken we niet waar zolang we achterlopen op de rest van Nederland en een schaarse grondstof als fosfaat blijven ­verspillen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden