Grrr, een patiënt die op zich laat wachten

Plus Column

Behalve dat het irritant is als mensen zonder afzeggen niet komen opdagen bij een afspraak met de dokter of voor onderzoek in het ziekenhuis, is het enorm inefficiënt. Immers, terwijl de patiënt niet komt, zit de dokter met zijn duimen te draaien. Of had een andere patiënt op dat moment prima een scan kunnen ondergaan, een onderzoek waarvoor misschien wel een wachtlijst is.

Ziekenhuizen noemen een patiënt die zonder afzeggen niet verschijnt een no-show. Deze no-shows komen veel voor. Bij sommige spreekuren is het geen uitzondering dat 15 procent van de mensen niet verschijnt voor de afspraak. Het kost ook bakken geld als personeel en apparatuur doelloos wachten op een patiënt die niet komt. In Nederland kan deze verspilling naar schatting oplopen tot 500 miljoen euro per jaar.

Ziekenhuizen nemen allerlei maatregelen om gaten in spreekuren te voorkomen. Sms-herinneringen sturen op de dag voor de afspraak is enigszins effectief maar kostbaar. Overboeken van het spreekuur kan ook, maar daarmee wordt soms de patiënt die wel gewoon op de afspraak komt, gestraft met een langere wachttijd. Het versturen van boetes tot 50 euro voor no-shows leverde vanwege de administratieve rompslomp nauwelijks iets op.

Ervaren ziekenhuismedewerkers kunnen vaak redelijk voorspellen wie niet gaat komen. Kijkend naar zaken zoals de leeftijd van de patiënt, eerder no-showgedrag, en de weersvoorspelling (op een zonnige dag zijn er meer no-shows) zien ze met enige waarschijnlijkheid aankomen wie er niet gaat verschijnen. Maar exact is die voorspelling niet. 

In één van onze ziekenhuizen in Londen werkt Parashkev Nachev, een geniale neuroloog. Ook hij ergert zich mateloos aan patiënten die niet verschijnen op hun afspraak voor een MRI-scan van de hersenen. Nachev besloot het buikgevoel van ervaren ziekenhuispersoneel over wie er wel of niet zou komen wetenschappelijk te benaderen. 

Kortgeleden publiceerde hij in Nature Digital Medicine de resultaten van zijn project. Met geavanceerde artificiële intelligentie analyseerde hij de gegevens van meer dan 22.000 patiënten die een afspraak voor een MRI hadden. Het bleek dat op basis van 81 verschillende parameters (zoals leeftijd, geslacht, reden voor de scan, reisafstand, tijdstip van de afspraak, aantal eerdere scans) hij met 90 procent zekerheid kon voorspellen wie er niet zou komen opdagen. 

Met zijn resultaten kunnen we de waarschijnlijke no-shows veel meer doelgericht benaderen, bijvoorbeeld de dag voor de scan bellen om ze aan de afspraak te herinneren en hun komst te bevestigen.

Voor mij is het de eerste keer dat op basis van big data en artificiële intelligentie een praktische vraag in het ziekenhuis kan worden opgelost. En het valt te verwachten dat we hiermee veel meer problemen kunnen tackelen, zoals wachttijden voor patiënten en efficiënter gebruik van operatiekamers.

Marcel Levi is ceo van University College London Hospitals. Daarvoor was hij bestuursvoorzitter van het AMC. 

Reageren? m.levi@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden