Patrick Meershoek Beeld Maarten Steenvoort

Groots en mee­slepend, maar wel met een ­lage energierekening

Plus

De verheerlijking van het verleden is een vertrouwde troefkaart van de populistische leiders. De belofte van een schitterende toekomst voor de natie gaat hand in hand met een lofzang op het roemrijke verleden. De geschiedenis was mooi en de toekomst wordt mooi: reuze jammer dat de bestuurders van de gevestigde partijen er momen­teel zo'n enorme klerezooi van maken.

Aan de hand van onze nationalistische voormannen reizen we steeds verder terug in de tijd. Pim Fortuyn droomde van een land van reinheid, rust en regelmaat, zoals dat bestond voordat de sociaaldemocraten in de ­jaren zeventig de boel naar de knoppen hielpen. Geert Wilders trok het uniform aan van de historische zeeheld Michiel de Ruyter en stelde zijn achterban een nieuwe Gouden Eeuw in het vooruitzicht.

Aan de hand van Thierry Baudet zijn we inmiddels in de prehistorie beland. Een overzichtelijk tijdperk, in die zin dat we nog niet moeizaam polderend een nieuw pensioenakkoord probeerden te bereiken, maar gekleed in dierenvellen schreeuwend met puntige stokken achter een wolharige mammoet aan renden. Er was helaas nog geen publieke omroep om daar rechtstreeks verslag van te doen.

Met elkaar gemeen hebben ­deze denkbeeldige reizen door de tijd een onderliggend verlangen naar nieuwe grootsheid. We zijn voor onze nationale trots ­tegenwoordig sterk afhankelijk van onze sporthelden en de ­inzending voor het Eurovisie Songfestival. Dat zijn successen waar je als natie best een paar dagen tevreden op kunt kauwen, maar die daarna toch ook weer snel hun smaak verliezen.

Het is niet dat de prestaties nu zo veel minder zijn, maar ze zijn wel stukken minder romantisch, bij gebrek aan avontuur. Onze bankiers op de Zuidas maken elke dag wel tien zilvervloten buit, en ze hoeven er niet eens voor uit te varen. Omdat ze tussen de middag gewoon lunchen in de kantine worden daar geen liederen over geschreven, laat staan dat die honderden jaren worden gezongen in de schoolbankjes.

Dat verlangen naar heroïek gaat in Nederland gelukkig samen met een onuitroeibare kruideniersmentaliteit. Het ene moment wil het electoraat collectief aanmonsteren op een oorlogsbodem om ergens een Spaans galjoen tot zinken te brengen, het volgende moment is het weer in alle staten omdat de koopkrachtplaatjes tegenvallen. We willen groots en mee­slepend leven, maar wel met een ­lage energierekening.

Dat historisch verbond tussen de onverschrokken Jan van Schaffelaar en de lamlendige Jan Salie zie ik als een typisch Nederlandse deugd. Ook in de prehistorie zal er best een keer een mammoet zijn verschalkt, maar ik acht de kans groot dat het de meeste keren toch vooral afzeggingen regende op het afgesproken tijdstip, vanwege een ziek kind, moeilijke voeten of gewoon geen zin.

Reageren? patrick@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden