Opinie

‘Gooi die poort van het Maagdenhuis open!’

Het bestuur van de Universiteit van Amsterdam beloofde het Maagdenhuis open te stellen voor studenten, maar die belofte blijkt volgens Geertje Hulzebos en Rudolf Valkhof vals.

19 mei 1969 - Maagdenhuis Beeld ANP

Het is deze week vijftig jaar na de Maagdenhuisbezetting van 1969. Met de elf bezettingen die volgden, is het Maagdenhuis niet alleen een nationaal symbool geworden voor de strijd voor diversiteit, decentrale democratie, bestuurlijke medezeggenschap van docenten en studenten en academische vrijheid in het hoger onderwijs, maar ook voor het voort­leven van het rebelse, vastberaden geloof in de kracht van de verbeelding die toen ontwaakte.

De eerste Maagdenhuisbezetting had tot ­opzienbarend resultaat dat er een nieuwe ­onderwijswet werd ingevoerd. In 1970 werd met de Wet Universitaire Bestuurshervorming (WUB) een anti-autoritair radenstelsel ingevoerd, waarin docenten, studenten en staf gelijke zeggenschap ­hadden.

In 1997 werd de WUB afgeschaft en werd de wet Modernisering Universitaire Bestuursorganisatie (MUB) ingevoerd. Deze legde het bestuur van de universiteit in zijn geheel neer bij het college van bestuur, waarmee er een einde kwam aan het ­medebestuur: er kwam medezeggenschap. De MUB leidde niet tot de verwachte efficiëntie, maar juist vak tot crisismanagement en noodmaatregelen.

Het evidente falen van dit ondemocratische en hiërarchische bestuursmodel schreeuwde om ingrijpen. Het was opnieuw de kracht van de verbeelding en het lef van een nieuw ontwaakte generatie studenten die bij de laatste en tot nu toe langste bezetting van het Maagdenhuis in 2015 tien beloftes van het college van bestuur afdwong. Eén daarvan erkende dat de academische gemeenschap mede-eigenaar is van het Maagdenhuis, symbool van academische vrijheid.

Opgesloten in de tussendeuren

Er werd plechtig beloofd de ‘hal van het Maagdenhuis beschikbaar te stellen als plek voor debat’. Tot op heden is het bestuur van de UvA die plechtige belofte – laat staan de andere ­negen – nog steeds niet nagekomen.

Hoewel erkend wordt dat de academische ­gemeenschap mede-eigenaar van het Maagdenhuis is, wordt er alles aan gedaan om vooral studenten er uit te weren. ‘Dit ­gebouw is gesloten voor studenten,’ krijg je te horen als je naar binnenstapt. Of je raakt opgesloten in de tussendeuren als je naar de wc bent gegaan, die niet opengaan met studenten- of medewerkers­pas. Voor de gewone burger is het gebouw al helemaal een ontoegankelijke vesting.

Studenten mogen niet alleen het Maagdenhuis niet meer in, ze mogen er ook niets organiseren, liet het college onlangs in een e-mail ­weten: ‘Het is helaas niet mogelijk om als student een evenement aan te vragen. Een medewerker van de UvA zal een aanvraag moeten doen met een geldige kostenplaats.’

 Kafkaësk ­argument

Bij navraag bleek dat docenten met een kostenplaats geen reservering kunnen maken, ­omdat veel van hen geen budget hebben. En dat budget moet behoorlijk zijn. Zo vraagt de UvA voor een filmavond van 3,5 uur 596,11 euro.

De hoge kosten komen doordat het evenement buiten de reguliere openingstijden plaatsvindt. Een kafkaësk, technocratisch ­argument, omdat het niet is toegestaan onder kantoortijden evenementen te organiseren. Verder is het onduidelijk waarom een filmavond überhaupt geld zou moeten kosten: de apparatuur, de stoelen en het scherm staan er dag in dag uit ongebruikt hun tijd te verdoen. Bovendien betalen studenten met hun collegegeld al voor zulke faciliteiten.

Het lijkt er sterk op dat de huidige managers, net zoals Louise Gunning in 2015 met haar ­beruchte woorden ‘vertrek uit mijn huis’, hun heerschappij in het Maagdenhuis liever niet ­delen met anderen. De eerder genoemde filmavond is zonder instemming geannuleerd door de UvA, ook na aandringen van de organisatie dit niet te doen. Het CvB houdt, kortom, ons pand bezet.

Vrijplaats voor de verbeelding

De managers weigeren de academische gemeenschap een plek te bieden waar schrijnende kwesties in een open, vrij en gelijkwaardig gesprek buiten de bestuurlijke hiërarchieën aangekaart, besproken en samen opgelost kunnen worden.

Zo zou het Maagdenhuis een plek kunnen zijn geweest om het recent bekend geworden seksueel machtsmisbruik van de beruchte UvA-­professor B. aan te kaarten, waarmee hij eerder gestopt had kunnen worden. Het Landelijk ­Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren (LNVH) liet onlangs zien dat het juist hiërarchische machtsstructuren zijn die intimidatie en seksueel wangedrag ­mogelijk maken.

Het Maagdenhuis behoort toe aan de academische gemeenschap als een vrijplaats voor de verbeelding, een plek waar de universiteit, de stad en de samenleving elkaar kunnen ontmoeten om het gesprek met elkaar aan te gaan en samen te werken aan een betere, vrijere, mooiere toekomst. Het is ons beloofd en wij roepen het CvB op zich aan deze plechtige belofte te houden.

Op 21 mei, precies vijftig jaar na de eerste Maagdenhuisbezetting, demonstreren wij ­tegen de renteverhoging op studieschuld en vieren we het Maagdenhuisjubileum rondom Het Lieverdje op het Spui met een teach-in over het antiautoritaire onderwijs van vijftig jaar ­geleden. De demonstratie start om 13.00 uur op het Binnengasthuisterrein.

Wij nodigen iedereen, en met bijzondere en dringende nadruk ook bestuurders, uit om erbij te zijn en de kracht van de verbeelding op haar geboortegrond in Amsterdam te vieren.

 Geertje Hulzebos (student aan de UvA en oud-LSVb-voorzitter) en Rudolf Valkhof (voormalig docent van de UvA en activist)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden