Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Goed en kwaad bestaan helemaal niet. Ook God bestaat niet

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

Hij wilde eigenlijk niet weg van het slagveld, maar hij moest.

Hij ging eerst naar zijn ouders en daarna naar de kerk.

“Ben je opeens gelovig geworden?” vroeg zijn zwangere zusje, die met hem mee was.

“Juist niet.”

“Wat dan? Zoek je God hier?”

“Nee...”

Hij wilde er wel over praten, maar kon niet. Hij wilde vertellen wat hij op het slagveld had gezien, maar daarvoor had hij de woorden nog niet. Hij kon ook niet uitleggen hoe hij de toekomst zag, hoe hij moest denken over leiders, vijanden, generaals, commandanten, kameraden.

“Wat zoek je dan?” Zijn zusje wreef over haar buik.

Hij kon geen antwoord geven en deed alsof hij lang nadacht. Hij snapte ook wel dat hij met een antwoord moest komen.

“Gevoel.” Het woord had zich in zijn gedachten gevormd als een bonbon, maar was eruit gekomen als een afgehakte vinger waaruit maden kropen. Hij had veel afgehakte vingers gezien. Veel maden ook.

“Waarom zoek je dat hier, in de kerk?”

“Het is stom...”

Zijn zusje liet hem. Toen zei hij: “Onze baboesja zei altijd dat God wist wat goed en kwaad was. En dat je voor zijn woord de Bijbel moet lezen. Maar goed en kwaad bestaan helemaal niet. Net als dat God niet bestaat.”

“Waarom ben je dan hier?”

“Hier weten ze het zo zeker. Hoe kan dat?”

“Omdat ze... geloven.”

Hij kon niet meer praten.

“Misschien kan nieuw gevoel ook geboren worden.” Zijn zusje liet haar handen nu op haar buik rusten. Hij merkte dat hij glimlachte.

“Nieuw gevoel...” Hij dacht: stel dat het kan, hoe weet ik dat die nieuwe gevoelens dan te vertrouwen zijn? Al mijn gevoelens bleken vals. Waarom zouden nieuwe gevoelens dat niet zijn?

“Ik ben hier eigenlijk om afscheid te nemen van de kerk.”

“Zeg dat maar niet thuis. Waar moet mama anders heen als je gestorven bent?” Ze schrok van haar woorden. “Sorry.’’

Het deerde hem niet. Hij zei: “Ik dacht dat ik wist wat goed was en wat het kwaad was. Een engel en een duivel. Een engel bezat het goede gevoel, de duivel het kwade. Kijk daar, op de muur. Daar staat: ‘En God zag al wat Hij gemaakt had, en zie, het was zeer goed.’ Maar op het slagveld zijn ook de engelen en de duivels gedood. Door mij.”

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden