Column

Godsdienstigen zijn nooit voor de totale vrijheid van meningsuiting

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column.

Theodor HolmanBeeld Wolff

Sybrand Buma van het CDA zei in een interview: "Zolang de vrijheid van meningsuiting in onze samenleving het hoogste goed is, wordt het niets."
Hij bedoelde: dan blijven we elkaar maar beledigen en dan wordt het een naargeestige chaos. Buma vindt de Vrijheid van Meningsuiting absoluut niet het hoogste goed in een democratie.

Inmiddels zijn er twee proefschriften, kort na elkaar, over de democratie verschenen: Weerbare democratie van Bastiaan Rijpkema en 1848 - Clubkoorts en revolutie; Democratische experimenten in Parijs en Berlijn van Geerten Waling, die in feite grote nadruk leggen op die vrijheid van meningsuiting als misschien de belangrijkste zuil van de tempel der democratie.

Maar christelijke partijen als het CDA en de vrijheid van meningsuiting hebben altijd al op gespannen voet met elkaar gestaan.

Het doel van de Vrijheid van Meningsuiting is tot een debat te komen over zoiets diffuus als 'de waarheid'. Wat dat is, moet voortdurend worden onderzocht. Die waarheid wisselt namelijk, is steeds anders, zeker in een democratie.

Ook beledigingen, en zelfs haatzaaiende teksten kunnen ertoe bijdragen een gedeelte van die waarheid boven tafel te krijgen. Je zou je bijvoorbeeld de vraag kunnen stellen: waarom beledigt iemand iemand anders zo fors. Dat kan leiden tot een redenering die je iets openbaart.

Maar christenen - ik ben dol op ze, heus, vooral homoseksuele katholieken mag ik graag (zeker als ze schrijven en Gerard Reve heten) - hebben (net als andere gelovigen) al een Waarheid: God. En wat Die wil staat onder andere in de Bijbel.

Nu is de christelijkheid ook geëvolueerd tot iets heel liefs en gemoedelijks - al staan ze te springen om je een proces aan te doen wanneer je ze met een viervoetig wezen vergelijkt - maar van die Absolute Waarheid willen ze niet af. Anders gezegd: ze hebben die vrijheid van meningsuiting niet nodig, want volgens hen hoef je niets te onderzoeken want alles staat al vast.

Zij vinden vrijheid van godsdienst genoeg. De vrijheid van meningsuiting staat die godsdienst maar in de weg, want kan de waarde daarvan betwisten ('Weg met alle godsdiensten!').

Dus zijn godsdienstigen nooit voor de totale vrijheid van meningsuiting. Het zijn derhalve nimmer echte democraten. Daarom is hypocrisie het hoogste wat ze in een democratie kunnen bereiken.

De vrijheid van menings­uiting is een wesp waar ze hinder van hebben en die ze willen doodslaan.

t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden