Erik Voermans. Beeld Linda Stulic
Erik Voermans.Beeld Linda Stulic

Goddelijkheid met tamtams en gongs

PlusErik Voermans

Ongetwijfeld zeg ik nu iets heel geks, maar misschien zouden Nederlandse bewindslieden eens een voorbeeld moeten nemen aan André Malraux, onder Charles de Gaulle de Franse minister van Cultuur. In 1963 benaderde Malraux de toen 55-jarige componist Olivier Messiaen met de vraag of hij een stuk wilde schrijven ter herinneringen aan de slachtoffers van beide wereldoorlogen. Hij had een groots werk voor koor en orkest voor ogen, dat zou worden uitgevoerd in de Parijse Sainte-Chappelle en in de Notre Dame van Chartres.

De Fransen, of in elk geval Malraux, wisten dat een monumentale herdenking vraagt om een monumentaal stuk van een monumentale componist. In Nederland zou waarschijnlijk John Ewbank worden uitgenodigd iets te schrijven. Met alle respect voor… Afijn, laat ook maar.

Messiaen kwam met een compositie van ruim een half uur, waarvan de titel was ontleend aan de laatste regel van het Credo uit de rooms-katholieke mis: Et exspecto resurrectionem mortuorum – en ik verwacht de opstanding van de doden. In de spookachtigheid die hoort bij het laatste oordeel, als de graven zich openen en de overledenen herrijzen, is ruimhartig voorzien, al had de componist, die een devote katholiek was, iets geheel anders op het oog. Hij wilde juist de goddelijke majesteit van die grote gebeurtenis verklanken. Daartoe schreef hij een uitzonderlijke bezetting voor, met drie fluiten, drie hobo’s, drie klarinetten, maar liefst zes hoorns, vier trompetten, vier trombones en zeer uitgebreid slagwerk, met zes gongs en drie tamtams en nog veel meer. Een koor liet hij achterwege.

Het overwegend langzame en gedragen stuk, met zijn akkoorden als hoge pilaren, maakte

bij de première in 1965 veel indruk en doet dat nog steeds.

Bedankt, André Malraux.

Het Concertgebouworkest onder leiding van Daniel Harding met Messiaens Et exspecto resurrectionem mortuorum. De gratis stream is tot en met 7 mei te zien op concert­gebouw.nl, Facebook en YouTube.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden