Plus Column

Gezocht: helden met smetteloze cv's

Patrick Meershoek. Beeld Maarten Steenvoort

Arme Taems Fredericksz. De oude zeeschuimer mocht zich een jaar lang postuum verheugen op een naar hem vernoemde straat, maar deze maand haalde het stadsbestuur een streep door het voornemen het Centrum­eiland op IJburg te vernoemen naar de hoofdrolspelers van de Slag om de Zuiderzee in 1573. In plaats daarvan wordt het nieuwe thema kolonialisme en slavernij.

Het besluit past helemaal in de tijdgeest. In de beeldvorming staat de zeeheld van toen schouder aan schouder met de Britse weekendtoerist van nu: een hormonaal aangestuurde woesteling met een sterke neiging tot destructie, gretig de dampen opsnuivend van respectievelijk kruit en marihuana. In navolging van de zoektocht naar de kwaliteitstoerist wordt nu binnenskamers druk gespeurd naar de kwaliteitsheld.

Het is ook weer geen halszaak, maar ik vind het wel jammer. De Slag om de Zuiderzee heeft zich pal voor de deur van IJburg afgespeeld, en is een onbekend en spannend onderdeel van onze historie. Ik weet: er staat tegenwoordig weer een boel idioten verbeten met de Nederlandse vlag te zwaaien, maar dat kunnen we de vaderlandse geschiedenis toch moeilijk kwalijk ­nemen.

Van ongewenste borstklopperij is trouwens geen sprake, want ten tijde van de zeeslag stond de stad Amsterdam ongekend meegaand aan de kant van de Spaanse bezetter. De machtige vloot van twaalf schepen waarmee de Spanjaarden het ruime sop kozen, was van Amsterdamse makelij. De watergeuzen wisten er zes tot zinken te brengen: alsof het kleine Ajax het grote Real Madrid over de knie legde.

Er is nog een dingetje. Het nieuwe thema kolonialisme en slavernij past bij het Amsterdam van nu. De stad erkent tegenwoordig ruiterlijk dat het grote succes van de Gouden Eeuw niet los kan worden gezien van de grote betrokkenheid van de stad bij de handel in mensen en goederen in de voormalige kolonies. Niet voor niets is Amsterdam ook de drijvende kracht achter de komst van een slavernijmuseum.

Maar de vernoeming van straatnamen kan wel eens een wespennest blijken te zijn. Net als onze zeehelden hebben de helden die in onze voormalige kolonies streden tegen de Nederlandse overheersing zelden een onberispelijk cv. En nu het stadsbestuur het thema zo nadrukkelijk zelf naar voren schuift, kan het straks niet aankomen met een brave vernoeming van Multatuli, Edgar Cairo of Boeli van Leeuwen.

Aan de andere kant van het spectrum zijn bijvoorbeeld Tula, Codjo, Mentor en Present te vinden, beroemde opstandelingen die zelf echter ook niet op een mensenleven meer of minder keken. Is Amsterdam klaar voor een plantsoen dat vernoemd is naar Soekarno, de stichter van de republiek Indonesië? En hoe zal de Indische gemeenschap daar op reageren? En het Veteranenplatform? En de bewoners?

Misschien valt het mee, maar de Slag om het Centrumeiland heeft alles in zich om net zo spannend te worden als de Slag om de Zuiderzee.

Reageren? patrick@parool.nl

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden