Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Gevlucht voor de oorlog – en nu dreigt haar dochter te ‘Hollands’ te worden

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

Het is onmogelijk je te engageren met al het leed in de wereld.

Je bent het leed dat je kiest.

Mijn buurman raakt niet uitgepraat over de zaak Arib versus Bergkamp. Vervolgens word ik aangesproken over de boeren en het rapport van Remkes. Ik krijg mails over de inflatie. Veel zelfs.

Ik kies voor wat mij het meeste treft: de oorlog in Oekraïne.

De reden? Oorlog maakt klei van de moraal.

Ik wist dat al, ik ben zo opgevoed. Maar ik maak het nu mee.

Vermoedelijk komen er steeds meer lieden in ons land die beseffen dat strijd hun moraal aanpakt. En toch moet je juist die – dus de vluchtelingen die uit een oorlogsgebied komen – in ons land opvangen.

Ik ken (het is meer ‘weet hebben van’) twee Oekraïense vrouwen met kinderen die hier in Amsterdam een onderkomen hebben gevonden. Het zijn geen heiligen. De ene keer huilen ze haat, de andere keer huilen ze schuld. Ik versta geen Oekraïens, maar ik luister naar de ruzie die er op een bepaald moment is tussen de moeder en haar 13-jarige dochter. Moeders toon is luid, maar die van de dochter ook. Tussen de mij onbekende woorden hoor ik opeens het kind een paar woorden Nederlands spreken: “Vriendinnetje ... boterham.” De uitspraak is perfect. Moeder ratelt nog even door en dochter stapt op en vlucht naar haar bed.

Ik vraag aan onze vriendin bij wie de Oekraïense moeder en dochter ‘logeren’ waarover de ruzie ging. Ze wil niet echt antwoorden. “Te ingewikkeld,” zegt ze. Schaamt ze zich het aan mij te vertellen? Zachtjes duw ik door. Dan: “Moeder vindt dat haar dochter te Nederlands wordt. Dochter gebruikt steeds meer Nederlandse woorden.”

Moeder voelt niet alleen afstand tussen haar en haar jonge dochter, maar vreest wellicht dat straks vader niet meer met de dochter kan praten. Misschien denkt ze dat de dochter te Hollands wordt, wat dat ook moge zijn.

Verlies van eigen cultuur maakt onzeker; hoe moet je je in die nieuwe omgeving precies gedragen? En waarom? Het zit vaak in kleine zaken: eetgewoonten, het koken, hygiëne, schoenen uit bij de deur of niet, cadeautjes geven, wat, wanneer, hoe? Je wil je wel aanpassen, maar je weet niet precies waaraan. Je loopt letterlijk en figuurlijk rond in een vreemde stad zonder plattegrond.

Moeder schaamt zich dat ze tegen haar dochter heeft geschreeuwd in ons bijzijn.

Ze gaat naar buiten.

“Ze wil overmorgen terug naar Oekraïne. Haar dochter niet.”

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden