Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Geschrokken van de pandemie? Wacht maar op de ruimtestormen

PlusMarcel Levi

Ik ben niet zo van het doemdenken, maar wel voldoende realist om te bedenken dat een leven zonder risico’s niet bestaat. Op elk moment kunnen we worden overvallen door onheil, plotselinge ziekte, of een verkeersongeval. Het is een illusie om te geloven dat we alle gevaren uit ons leven kunnen bannen of zelfs minimaliseren. Het leidt alleen maar tot doorgeschoten veiligheidsdenken dat al te vaak vooruitgang in de samenleving piepend en krakend tot stilstand brengt.

Denk aan tunnels of spoorwegen die in een jaartje zijn gebouwd, maar daarna nog twee jaar moeten worden getest op veiligheid. Om de kans op een ongeval te verkleinen van één op honderdduizend naar één op tweehonderdduizend. Natuurlijk kun je proberen je risico’s een beetje te managen. Vergeet dan niet dat de ultrafitte hard­lopende tai chi-adept, die alleen organisch vogelzaad en linksdraaiende vitamine D eet om ziekte te voorkomen, ook gewoon een omgevallen boom op het hoofd kan krijgen.

Het nieuwste gevaar waar we ons zorgen om kunnen maken zijn ruimtestormen. Die zijn natuurlijk niet echt nieuw, maar de astronomie boekt zo razendsnel vooruitgang dat we steeds beter kunnen zien hoe dit niet eens zo zeldzame fenomeen ons leven volledig en langdurig in de war zou kunnen schoppen.

Een ruimtestorm wordt veroorzaakt door energie-explosies op het oppervlak van de zon die kortdurend leiden tot sterk verhoogde straling. Daarop volgt een massieve wolk van geladen deeltjes die met een duizelingwekkende snelheid van anderhalf miljoen kilometer per uur de aarde binnen een dag bereikt. De wolk geladen deeltjes botst met het magnetisch veld op aarde en zorgt voor overbelasting en ernstige schade in elektriciteitskabels, oliepijpleidingen en transformatoren.

Zo’n storm is bovendien een enorme bedreiging voor de satellieten die rondom de aarde zweven en bijvoorbeeld onze telecommunicatie regelen. Zo’n gebeurtenis is allerminst denkbeeldig. Ruim dertig jaar geleden werd Canada getroffen door een kleine ruimtestorm en dat leidde tot een langdurige stroomstoring in een enorm gebied en allerlei andere problemen. Inmiddels is de complexiteit van onze elektriciteitsvoorziening en de afhankelijkheid van computerverbindingen en telecommunicatie exponentieel toegenomen. Het zou ons zomaar kunnen overkomen dat we dagenlang geen elektriciteit en telefoonverkeer hebben.

De afgelopen coronamaanden hebben ons stevig herinnerd aan het feit dat we niet alle risico’s uit ons leven kunnen bannen. Het is eigenlijk een wonder dat we het grootste deel van ons leven in een zo rustige en gelijkmatige omgeving kunnen gedijen. Maar er is geen garantie op het oneindig voorkomen van soms heftige disrupties, veroorzaakt door omstandigheden om ons heen.

Een volledig kalm en risicoloos leven bestaat gewoonweg niet. Het beste is dat te accepteren, dan blijft het tenminste een stuk rustiger in ons hoofd.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden