Opinie

‘Gemeente, bespaar ons onzinnige gezondheidsambities’

Ambities zijn prima, mits realistisch. Dat is niet het geval in een onlangs in opdracht van de gemeente Amsterdam verschenen rapport over gezonder leven, schrijft arts en epidemioloog Gerben ter Riet.

Kan iedereen, ongeacht leeftijd en genetische bagage, dezelfde kans hebben op goede gezondheid?Beeld Zena Holloway/Getty Images

Mag een integere Nederlandse overheid, en de gemeente Amsterdam in het bijzonder, ambities uitspreken die met zekerheid geen werkelijkheid kunnen worden? Ik denk van niet.

Wat is het geval? Tijdens mijn werk bij de Hogeschool van Amsterdam las ik onlangs de volgende passage in een rapport dat het bedrijf Reframing Studio schreef in opdracht van de gemeente Amsterdam: ‘De concrete ambitie van de Amsterdam Economic Board (AEB) is: bewoners van de Metropool regio Amsterdam twee gezonde levensjaren extra in 2025.’

Bedoelt men dat alle huidige bewoners van Amsterdam (dus anno 2020) in 2025 een cadeautje krijgen in de vorm van twee gezonde levensjaren extra? Kan dat eigenlijk bij bewoners die vandaag al ernstig chronisch of on­geneeslijk ziek zijn?

Hoe zit het met de 90-plussers? Of gaat het om bewoners van Amsterdam anno 2025, dus zonder de mensen die tussen nu en 2025 overlijden? Maar ook in 2025 zullen er bewoners van Amsterdam zijn die hun begrafenis al aan het regelen zijn (tenzij we die op tijd naar elders verplaatsen).

Is men niet bezorgd dat mensen uit andere regio’s zullen toestromen naar Amsterdam om ook te profiteren van het cadeau van de Amsterdam Economic Board? Of zegt de, uit 32 experts en stakeholders bestaande, Board ‘Wir schaffen das’?

Minder sexy

Er is echter nóg een mogelijkheid. En die is – eerlijk is eerlijk – niet geheel onmogelijk. Gaat het om personen die in 2025 in Amsterdam geboren worden en wordt hun verwachte levensduur in goede gezondheid met twee jaar verlengd, ongeacht waarheen zij in hun leven verhuizen? Dat zou in principe mogelijk zijn, maar het maakt de ambitie veel minder sexy. Pas na het jaar 2125 kunnen we het succes van deze ambitie met volledige zekerheid vast­stellen. En het is mogelijk dat alle Nederlandse gemeentes dit doel bereiken zonder iets speciaals te doen.

Om iets meer duidelijkheid te krijgen las ik het 47 pagina’s tellende rapport ‘Gezondheid en welzijn voor de Amsterdammer in 2025: Executive Summary’. Hier vond ik dat Amsterdam nog meer wil.

Zo las ik dat ‘Amsterdam wil dat meer Amsterdammers gezond leven in 2025 en dat alle Amsterdammers gelijke kansen op goede gezondheid hebben.’ Hmm, kan iedereen, ongeacht leeftijd en genetische bagage, dezelfde kans hebben op goede gezondheid, ook als we dat graag zouden willen?

Zelfredzaam

Wat betekent ‘alle Amsterdammers gelijke kansen’, is er sprake van één kans (enkelvoud, dezelfde kans voor iedereen) of van kansen (meervoud), maar kunnen die dan gelijk zijn voor allen? Hoe moeten we dit reframen zodat het zinvol wordt of in ieder geval begrijpelijk?

Een volgende poging: ‘Vanuit maatschappelijk belang kan het overkoepelende innovatiedoel voor deze visie als volgt worden geformuleerd: “Amsterdam wil dat de niet-zelfredzamen meer zelfredzaam worden en daarbij zoveel mogelijk gebruik maken van de zelfredzamen.”’ Dat suggereert aan de ene kant dat zelfredzaamheid een ja-nee-ding is (het is er of het is er niet), maar dat is dan weer niet te rijmen met ‘meer zelfredzaam worden’.

Hoewel het rapport van de AEB nog meer vermakelijke breinbrekers bevat, zal ik hier stoppen. Mag een integere Nederlandse overheid, en de gemeente Amsterdam in het bijzonder, ambities uitspreken die met zekerheid geen werkelijkheid kunnen worden? Zelf denk ik van niet.

Gerben ter Riet. Arts-epidemioloog, verbonden aan de faculteit Gezondheid van de Hogeschool van Amsterdam.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden