Opinie

'Gehandicapte Amsterdammers zijn nog steeds tweederangs burgers'

Gehandicapte Amsterdammers zijn nog steeds tweederangs burgers, beschrijft Petra Jorissen in een opiniestuk in Het Parool.

Petra Jorissen
'Mijn buurvrouw moest zich melden in het Indicatieadviesbureau in Osdorp, alleen bereikbaar met een trap' Beeld Sjoerd van Leeuwen
'Mijn buurvrouw moest zich melden in het Indicatieadviesbureau in Osdorp, alleen bereikbaar met een trap'Beeld Sjoerd van Leeuwen

Onlangs sprak ik mijn rolstoelende buurvrouw Noor van schuin tegenover. Er was haar iets overkomen dat ze in de 34 jaar dat ze in een rolstoel rijdt niet eerder had meegemaakt. Noor had een herindicatiegesprek over haar vervoermiddel, een bruikleenauto van de gemeente, achter de rug.

De regels zijn veranderd, dus daar was het weer tijd voor. Ook haar situatie kon intussen best veranderd zijn. Ze mag dan in een rolstoel rijden vanwege een gebroken rug, maar dat de wonderen de wereld niet uit zijn, weten we allemaal. Toch?

Zigzaggende hellingbaan
Mijn buurvrouw moest zich melden in het Indicatieadviesbureau in Osdorp, alleen bereikbaar met een trap. Voor de heronderzoekklantjes was er ad hoc een zigzaggende hellingbaan van sloophout aangelegd.

Eentje die je alleen zelfstandig met de rolstoel neemt als je bodybuilder bent. 'Gelieve scootmobielen beneden te laten staan', stond op een bordje bij de hellingbaan.

Noor, stoer type met gespierde armen, verkeek zich eerst op de steile oprijplaat. Toen ze de wielen een extra zet gaf (hoe kom je anders een helling op?) viel ze zowat met rolstoel en al achterover om terug bij af te belanden.

Bij de tweede poging schoof de rolstoel weer dwars naar beneden. Na drie keer 'klunen' was ze boven, om daar te ontdekken dat ze moeilijk bij de bel kon.

Onafhankelijk onderzoek
Na drie keer bellen kwam de vrouw met wie ze de afspraak had haar halen, met een bars klinkend: 'Mevrouw, meekomen, hiernaartoe'. Dat de toegankelijkheid wel erg slecht was, merkte Noor op toen ze richting spreekkamer gingen. "Heb ik vaker gehoord, zal het doorgeven," zei de vrouw, een arts die het onafhankelijke onderzoek ging uitvoeren, onverschillig.

Dan de gebruikelijke vragen: waar Noor de auto zoal voor gebruikte? Om van A naar B te gaan, zou je zeggen, maar dat is geen afdoende antwoord voor een gehandicapte gebruiker. Die moet haarfijn kunnen verantwoorden welke verplaatsingen hij of zij zoal maakt en waartoe.

Toen kwam het onderwerp plassen aan bod. Precair onderwerp voor de dwarslaesiemens, wiens blaas meestal niet naar behoren werkt. Voor je het weet, stroomt de boel over.

Noor plast via een katheter, een dun steriel buisje dat ze om de drie uur in haar plasbuis laat glijden opdat ze niet verrast wordt door ongewenste overstromingen. Het is een handige oplossing, tenminste als je genoeg manoeuvreerruimte hebt en... privacy.

De arts was met stomheid geslagen toen Noor vertelde dat ze geleerd had zichzelf in de auto te katheteriseren. Vind maar eens een rolstoeltoilet onderweg. Of haar auto dan verduisterde ramen had, vroeg de arts. "Ik doe het natuurlijk niet in de Kalverstraat," had buurvrouw Noor nog toegevoegd, toch een tikje bits.

Slip op je enkels
De arts moest concluderen dat Noor helemaal geen privéauto meer nodig had. Vervoer met een busje zou volstaan. Noor kon zichzelf ­gerust katheteriseren in het busje. Makkelijk zat. De chauffeur zat toch met de rug naar haar toe. So who cares?
Noor mompelde nog wat over hygiëne en wat er kon gebeuren als de chauffeur moest remmen en de katheter dus weleens... eh ja, verkeerd...

Waarop de arts haar wenkbrauwen fronste en zei dat 'onze' chauffeurs daarvoor opgeleid waren. Noor mompelde nog wat over waardigheid, dat die toch ook geldt voor de rolstoelvrouw. Je met je slip op je enkels en de benen wijd rond laten rijden over 's heren wegen... Daar moet je maar tegen bestand zijn. De arts wilde wel positief adviseren zei ze, maar kon dat niet omdat ze dan teruggefloten werd.

Hoe deze bizarre gang van zaken te plaatsen? Was die houtje-touwtjehellingbaan, in het kader van Amsterdam Bewegende Stad, misschien mede bedoeld als speel/oefentoestel voor de fysiek uitgedaagde Amsterdammer? Maar die 'onafhankelijk' werkende arts met haar vreemde ideeën dan?

Dat gehandicapte Amsterdammers nog steeds tweederangsburgers zijn, het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap ten spijt.

Dat denk je dan.

Petra Jorissen, publicist over gezondheidszorg en maatschappij Beeld -
Petra Jorissen, publicist over gezondheidszorg en maatschappijBeeld -

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden