Opinie

‘Geef de kunstmarkt de impuls die zo hard nodig is’

Kunstbeurzen komen niet in aanmerking voor steun van de overheid. Twaalf Nederlandse kunstbeurzen pleiten voor marktstimulerende maatregelen.

De beurs Paris Photo in het Grand Palais. Nederlandse kunstbeurzen vormen vaak een opstap voor deelname hieraan.Beeld Joris Van Gennip

De politieke partijen namen op 7 mei vrijwel unaniem de motie aan dat ‘alles op alles moet worden gezet om de culturele sector overeind te houden’. Hoewel met de toegezegde maatregelen een deel van de kunstwereld is geholpen, blijft een essentiële schakel in de kunstwereld verstoken van ondersteuning: de kunstbeurzen.

Je kunt op beurzen een ‘vroege Mondriaan’ tegen het lijf lopen, unieke prints van Rineke Dijkstra zien of de spannendste talenten ontdekken. Ze tonen kunst niet alleen in al zijn facetten, maar bieden deze ook te koop aan. Dat maakt de beurzen van cruciaal belang voor kunstenaars en galeries. Wij vragen niet om geld van de overheid, maar om faciliteiten die stimuleren en het voortbestaan garanderen.

De kunstbeurs is een snoepwinkel voor verzamelaars en curatoren. Voor galeries en kunstenaars is dit hét moment om naar buiten te treden. Het is bovendien een belangrijk verkoopkanaal; bijna de helft van de omzet van galeries wordt gegenereerd als direct gevolg van deelname aan beurzen. Meedoen is een manier om stappen te zetten; kunstwerken komen dankzij beurzen in museale en privécollecties terecht. Een regionale beurs is een opstap naar deelname aan internationale topbeurzen zoals Paris Photo of Art Basel.

Subsidies

De Amsterdamse kunstbeurzen, hoewel sterk uiteenlopend, delen een sleutelrol in het toegankelijker maken van de kunstwereld in onze hoofdstad en daarbuiten. Met de coronacrisis zijn de beurzen met hun grote bezoekersaantallen weggevallen. De pandemie en de getroffen maatregelen raken ons hard, van regionaal tot internationaal.

Alle betrokken partijen lopen groot risico – iets waar in de reeds afgekondigde maatregelen nauwelijks rekening mee is gehouden. De meeste kunstbeurzen ontvangen geen subsidies. Hun verdienmodel is opgebouwd uit deelnemersgelden, kaartverkoop en sponsoring: allemaal inkomsten die als gevolg van de coronacrisis ernstig afnemen of volledig opdrogen. Galeries, kunstenaars en sponsoren haken af, bezoekersaantallen staan voorlopig op nul en zullen als gevolg van de 1,5 meter-economie onvermijdelijk laag blijven. Ook deze sector mag voorlopig niet meer dan honderd mensen tegelijkertijd verwelkomen. Door de deelnemers alleen wordt dit aantal al overschreden. Daarom vragen we de richtlijnen van de 1,5 meter-economie voor kunstbeurzen gelijk te trekken aan de museale richtlijnen. Kijk niet naar absolute aantallen, maar naar bezoekers per vierkante meter. Zo kunnen organisatoren en ontwerpers er alles aan doen om de veiligheid van bezoekers te garanderen.

Maar er is meer dat de overheid kan doen. Kunstbeurzen, en de betrokken kunstenaars en galeries, hebben het meeste baat bij marktstimulerende maatregelen. We hoeven geen graantje mee te pikken van de 17 miljoen euro uit het Amsterdamse Noodfonds of het steunpakket van 300 miljoen euro, maar we vragen om beleid waarmee het gunstiger wordt in kunst en de markt te investeren.

Neem een voorbeeld aan het Mondriaan Fonds en maak het aantrekkelijk om deel te nemen aan beurzen. Laat het lonen voor bedrijven om culturele evenementen te sponsoren zodat subsidiëring uit gemeenschapsgeld niet nodig is. Zorg dat het fiscaal aantrekkelijk is om kunst te kopen door aankopen aftrekbaar te maken – dat redt galeries en kunstenaars en stelt hen in de gelegenheid te investeren in hun (beurs)activiteiten.

Minister Ingrid van Engelshoven (D66) heeft toegezegd de mogelijkheden te onderzoeken. Laat het niet bij onderzoeken blijven, geef de kunstmarkt de impuls die zo hard nodig is!

Anne van der Zwaag | Object Rotterdam & Big Art
Axel Lemmens | Art the Hague
Blythe Bolton | Affordable Art Fair
Erik Hermida | KunstRai, Art on Paper & Art Breda
Fons Hof | Art Rotterdam & UnseenVr
Mark Grol | PAN
Mette Samkalden | This Art Fair
Roy Kahmann | Haute Photographie

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden