Lezersbrief

‘Geef Cesare Beccaria een straat of plein’

Paroollezer Ton Jacobs is van mening dat de Italiaanse filosoof en rechtsgeleerde Cesare Beccaria een straat of een plein verdient. ‘Hij zag het belang in van heldere wetten, onafhankelijke rechters en menswaardige gevangenissen.’

Het standbeeld van Cesare Beccaria in Milaan.Beeld Shutterstock

De dood van George Floyd heeft wereldwijd verontwaardiging en afschuw opgeroepen en dit heeft terecht een enorme impuls gegeven aan het racismedebat. Het heeft er ook voor gezorgd dat er meer aandacht is voor het slavernijverleden van Nederland en andere landen. Dat is zonder meer een zwarte bladzijde in onze geschiedenis.

Door alle publicaties ben ik opnieuw het boek Wij slaven van Suriname van Anton de Kom gaan lezen. Zonder meer een zeer schokkend en confronterend boek. Tot slaaf gemaakten levend verbranden, radbraken, het afhakken van handen en voeten of martelen: het was allemaal heel normaal. Afschuwelijk.

Wat ik mij vooral afvraag is hoe mensen tot zoiets afschuwelijks in staat zijn. Waarom was dit volgens de wet toegestaan?

Wat momenteel vergeten wordt, is dat ook in Nederland en de rest van Europa verschrikkelijk straffen werden uitgevoerd, aangemoedigd door de paus. Het gebeurde ook in Amsterdam, onder andere op de Nieuwmarkt. In Het Parool van vrijdag konden we in de boekbespreking van Moord en doodslag van Frans Thuijs hierover lezen.

Martelen, radbraken, mensen levend koken of verbranden, handen en benen afhakken: het gebeurde allemaal ook in Europa en Nederland. Meer dan 40.000 heksen zijn verbrand, homoseksuelen ondergingen eenzelfde lot. Mensen werden tot bekentenissen gedwongen door marteling. Alleen de adel werd milder gestraft, het gewone volk werd gruwelijk gemarteld.

De Italiaanse filosoof en rechtsgeleerde Cesare Beccaria schreef in 1764 zijn berucht traktaat Dei delitti e delle pene (over misdaad en straffen). Het boek is in 1768 vertaald in het Nederlands. Met dit werk heeft Beccaria in een belangrijke mate bijgedragen aan de humanisering van het strafrecht door het te ontdoen van willekeur, machtsmisbruik en religieuze dogma’s. Hij keerde zich tegen gruwelijke straffen, anonieme beschuldiging, foltering, willekeur, het bestraffen van hekserij en ander bijgeloof en tegen de doodstraf. Hij zag het belang in van heldere wetten, onafhankelijke rechters en menswaardige gevangenissen.

Als je het boek van Anton de Kom leest en vervolgens ook publicaties over Cesare Beccaria, dan ontkom je niet aan de conclusie dat er in die tijd ­gruwelijke dingen hebben plaatsgevonden. De verschrikkingen van de slavernij staan niet los van de ‘rechtssysteem’ zoals dat toen in Nederland en Europa was. Het werk van Beccaria heeft er in een zeer belangrijke en misschien wel bepalende mate aan bijgedragen dat het strafrecht werd gehumaniseerd. Daarom verdient hij naar mijn volle overtuiging een eervolle vermelding in onze stad door het vernoemen van een straat of plein naar hem. Het liefst met zijn standbeeld erbij.

Ton Jacobs, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden