Opinie

‘Gebruik biomassa uit bos is verre van duurzaam’

Vandaag bepaalt Brussel of de Europese Unie biomassa uit bossen gaat inzetten om haar koolstofreductiedoelstelling te halen. Fenna Swart, Wolfgang Richert en Mary Booth zijn tegen.

 Voor industriële houtverbranding worden kostbare bossen en natuur­gebieden vernietigd in onder meer Estland, Letland en de VS. Beeld Getty
Voor industriële houtverbranding worden kostbare bossen en natuur­gebieden vernietigd in onder meer Estland, Letland en de VS.Beeld Getty

Het Nederlandse kabinet maakt er een potje van als het gaat om klimaat en energie, maar met het biomassa­dossier spant het de kroon. Laten nou net Nederlandse (oud-)politici in Brussel de scepter zwaaien over dit dossier: Frans Timmermans, vicevoorzitter van de Europese Commissie en zijn rechterhand Diederik Samsom. Dit Nederlandse koppel is een belangrijke reden dat we nog steeds vastzitten aan grootschalige subsidiëring van het gebruik van houtige biomassa voor energieproductie. De vraag die zich hierdoor dringend aandient, is waarom deze heren, zowel op nationaal als op Europees niveau, dit ecologische schandaal van ongekende proporties nog steeds recht proberen te praten.

De harde waarheid is dat voor industriële houtverbranding kostbare bossen en natuur­gebieden worden vernietigd in onder meer Estland, Letland en de Verenigde Staten. Hele bomen gaan ter plekke de versnipperaar in en komen als houtpellets de haven van Rotterdam binnen. Dit kunnen bomen zijn die al honderd jaar oud zijn, afkomstig uit leefgebieden van beschermde dieren of van rijke veengronden.

De ‘extra aangescherpte duurzaamheidscriteria’ in de nieuwe EU-richtlijn die dit volgens Samsom en Timmermans allemaal zouden moeten gaan oplossen zijn een regelrechte ­farce. Niet alleen omdat de huidige praktijk overtuigend laat zien dat de criteria onhaalbaar en dus oncontroleerbaar zijn, maar ook en vooral omdat zij nooit iets zullen bijdragen aan de oplossing van het probleem van de uitstoot van broeikasgassen.

Internationale petitie

Vijf Nederlandse milieu- en natuurorganisaties zijn daarom deze week uit het Convenant Duurzaamheid Biomassa gestapt. Ze voelen zich belazerd en eerdere zorgen over misstanden werden door bedrijven en opeenvolgende ministers steevast gebagatelliseerd en niet ­serieus genomen.

Hetzelfde gebeurt op Europees niveau. De afgelopen twee jaar groeide de kritiek en het protest tot een internationale coalitie bestaande uit ruim honderd organisaties die de afgelopen weken middels een internationale petitie en een korte film namens meer dan een kwart miljoen Europeanen de alarmbel luidden over de EU-regels voor bosbiomassa. Niet alleen over de impact op de kostbare bossen in de Baltische landen maar ook op die in Roemenië, de VS en Canada.

Drie weken geleden vond een overhandiging plaats van een internationale petitie op het hoofdkwartier van de Europese Commissie in Brussel. De groep vertegenwoordigde 128 non-gou­ver­ne­men­te­le or­ga­ni­sa­ties en werd aangevoerd door Comité Schone LuchtNL, Birdlife Europa, WeMove EU en de Forest Defenders Alliantie. Met deze petitie werd een dringende oproep gedaan aan Timmermans om bosbiomassa te verwijderen uit de EU-richtlijn als ‘hernieuwbare energie’.

De simpele realiteit luidt namelijk als volgt: we kunnen de uitstoot van broeikasgassen niet verminderen als we op grote schaal houtachtige biomassa blijven gebruiken, aangejaagd door miljardensubsidies.

Beweringen van de pelletindustrie over het gebruik van zaagresten doen daar niets aan af. Dit zaagsel en ander restmateriaal zou beter kunnen worden gebruikt om spaanplaten en andere producten van te maken. Er zijn in elk geval niet genoeg zaagresten voor zowel de industriële verwerking als voor de energiewinning, waardoor de helft van de in de Europese Unie verbrande biomassa nu rechtstreeks uit bossen komt.

De bossen, die al zwaar te lijden hebben gehad van de massale kaalkap van de afgelopen jaren, komen daardoor nog verder onder druk te staan. Verbranding van bosbiomassa is dus verre van duurzaam; het maakt de klimaat- en biodiversiteitscrisis alleen maar groter.

Ecologische dwaling

Het biomassaverhaal rammelt aan alle kanten. Valsspelen, bedriegen, leugens, eufemismen: kies je woord. Het is niet eerlijk, niet duurzaam, laat staan ​​hernieuwbaar. Het Joint Research Centre, het wetenschappelijk orgaan van de Europese Commissie, heeft al geconcludeerd dat energie uit biomassa qua uitstoot van broeikasgassen niet opkan tegen fossiele brandstoffen. Het is een van de grootste ecologische dwalingen op internationaal en politiek niveau omdat het gaat om een onjuist gepresenteerde voorstelling van zaken, namelijk dat bosbiomassa zou bijdragen aan de ‘reductiedoelstellingen’ met betrekking tot de CO2-uitstoot. Terwijl iedereen weet dat verbranding van bosbiomassa bijdraagt aan een toename van de hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer. Bovendien is het een enorm domme besteding van miljarden subsidiegeld.

Het is tijd voor een paradigmashift, voordat de Europese Commissie de nieuwe richtlijn doorstuurt naar het Europese Parlement: stop met het inzetten van belastinggeld voor de verwoesting van onze laatste bossen.

Het Europees Parlement is gewaarschuwd: wees voorbereid, laat je niet in de luren leggen door leugens, leg je oor te luisteren bij de samenleving en de wetenschap. Zij weten beter wat er speelt dan de huidige betrokkenen.

Fenna Swart (directeur van Comité Schone Lucht NL en verbonden aan de Universiteit Leiden), Wolfgang Richert (campagneleider Klimaat & Biodiversiteit bij Greenpeace Nederland) en Mary Booth (ecoloog en directeur van het Amerikaanse Partnership for Policy Integrity)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden