'Gay Pride maakt mij bewust van anders-zijn'

De reactie op Jezus leek tweeduizend jaar geleden wel wat op de reacties nu op Gay Pride, schrijft Peter-Ben Smit. Ze liepen met hem weg of kruisigden hem.

World Religion Boat op de Gay Pride.Beeld Jerry Lampen/ANP

Ieder jaar zijn er twee reacties op Gay Pride vanuit religieuze gemeenschappen: tolerant omarmen of afwijzen. De twee posities staan fel tegenover ­elkaar. En allebei zien ze iets relevants over het hoofd. Dat geloof zelf verre van normaal is. Religie is zelf altijd vreemd, want religie verwijst naar het hogere, het absolute, naar God zelfs. Diepreligieuze mensen ­wijken daarom vaak een beetje af. Zelfs Jezus was abnormaal.

De reactie op Jezus leek tweeduizend jaar ­geleden wel wat op de reacties op Gay Pride nu: sommigen liepen met hem weg, anderen kruisigden hem. Die twee uitersten verhelderen ook de rol van de Gay Pride. Allebei leggen bloot dat dat wat normaal lijkt of gevonden wordt of wat men vanzelfsprekend vindt, dat zeker niet altijd is.

De Gay Pride doet dat met name voor menselijke seksualiteit. Religie doet dat, op zijn best, wanneer het om menselijke waardigheid gaat. De christelijke traditie herkent zelfs in een ­gekruisigde mens God. Hoe absurd is dat. Maar wel waardevol.

Natuurlijk: op zijn slechtst doet religie heel andere dingen - in sommige vormen zijn 'andere' seksualiteiten ook niet altijd gezond. Als theoloog ga ik meer over wat religie is dan over wat de Gay Pride is.

Waar herinnert de Gay Pride de theoloog dan aan? Het herinnert eraan dat dat wat anders is, vreemd of gek uitstekend heel waardevol kan zijn. Sterker nog: het herinnert eraan dat wat ook voor jezelf vertrouwd is, voor iemand anders volstrekt absurd kan zijn. Dat kan behoorlijk confronterend zijn.

Anders en kwetsbaar
Het maakt je ook kwetsbaar. De homoseksuelen, lesbiennes, transgenders en anderen die zich in bootjes op de Amsterdamse grachten ­laten toejuichen door de mensen aan de kant wijzen daarop.

Zij willen gewoon door het Amsterdamse centrum lopen en zich niet afvragen of je er nog wel bij hoort als je je allerliefste een kus geeft of zijn of haar hand pakt.

En dat verlangen herken ik wanneer ik als priester herkenbaar, met boord, zondagmorgen vroeg een trein pak, vol mensen die niet net úit hun bed komen, maar er naar op weg zijn na een nachtje feesten.

Ik ben dan duidelijk anders - en dus kwetsbaar. Terwijl ik als treinreiziger wel gewoon normaal wil zijn en niet gek aangekeken worden of commentaar krijgen.

Het is een situatie waarin ik anders ben, maar er toch bij wil horen. Zo maakt Gay Pride mij ­bewust van het eigen anders-zijn en bereikt zo nog meer dan 'alleen maar' emancipatie en acceptatie: het laat zien dat iedereen af en toe anders en kwetsbaar is.

In vol ornaat
Wanneer ik op zo'n zondagmorgen dan in vol ornaat uiteindelijk aankom in mijn kerk en voorga tijdens de eucharistie is mijn tenue weer het centrum van positieve aandacht. Ik mag spreken en iedereen zwijgt. En als ik het brood breek en de wijn aanreik, begeef ik mij in het hart van waar het kerken om gaat.

Peter-Ben Smit, assisterend pastor ­oud­katholieke parochie Amsterdam, hoogleraar contextuele bijbelinter­pretatie VU.Beeld -

Dat geldt voor alle voorgangers in christelijke kerken, van welke richting ook. En toch zijn we allemaal weer 'de andere' als we ons kerkelijke beroep etaleren op straat of kenbaar maken aan onze omgeving. Het geeft beslist te denken.

Daarom, bij wijze van proef: laat tijdens de Gay Pride een boot meevaren met bisschoppen, dominees en priesters en zeg er niet bij dat het een kerkelijke boot is, laat de boot gewoon anoniem en voor zichzelf spreken.

Ik weet zeker dat de mannen en vrouwen in kleurige jurken met flapperende stola's en een enkele witte bef op stemmig zwart in het geheel niet zullen opvallen. Ze zijn net zo anders als al die anderen in en om de gracht.

Peter-Ben Smit, assisterend pastor ­oud­katholieke parochie Amsterdam, hoogleraar contextuele bijbelinter­pretatie VU.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden