Gijs Groenteman. Beeld Artur Krynicki

Gaan voor grijs: een beetje goed en een beetje fout

Plus Gijs Groenteman

Wie de vinger een béétje aan de fief kloppende pols van de oudere Nederlander wil houden, leze Plus Magazine. Een aardig tijdschrift vol behartenswaardige interviews, columns en handige tips voor de vijftigplusser. Er is ook een website. Even wat onderwerpen die op dit moment hot zijn: ‘Recept voor borstplaat’, ‘Kan het kwaad om met de verwarming aan te slapen?’ en ‘Het einde van Windows 7: dit zijn de alternatieven’. Blijkbaar leven vijftigplussers in een wereld waarin Windows 7 nog bestaat. Geweldig.

Soms verschijnt er onder de paraplu van Plus Magazine ook een special, en op Facebook zag ik dat er nu een over de Hongerwinter was: ‘De Hongerwinter, het ware verhaal, de mythe en de feiten’.

Het is duidelijk dat het grootste deel van de huidige generatie ouderen de oorlog zelf niet heeft meegemaakt, ze hebben afstand tot de materie en zitten blijkbaar niet te wachten op de zoveelste romantisering van het geheel. Nee, ze willen het ware verhaal, laat al die mythes rond de Hongerwinter nou éindelijk eens van de feiten gescheiden worden.

Ik naar de sigarenzaak.

Bij een special verwacht ik altijd een chic gedrukt boekwerk met zo’n breed ruggetje dat in alles uitstraalt dat het een ‘bewaarnummer’ is – wat er vaak ook dwingend op gedrukt staat. Maar in de sigarenwinkel bleek de Hongerwinterspecial, geheel in stijl van de Hongerwinter, een wat iel uitgevallen exemplaartje. Waar gelukkig ook niet zo veel voor betaald hoefde te worden.

Na een gemoedelijke openingscolumn van Koos Postema (die oudere tafelheer uit DWDD), volgt het artikel ‘Het ware verhaal’. Plus: ‘De gaarkeukens, de hongertochten, de wanhoop in de ogen van de mensen. Wie of wat had dit veroorzaakt? De bezetter? Dit ligt genuanceerder.’

Plus Magazine gaat voor grijs: er bestond niet alleen goed of fout in de oorlog, maar vooral béétje goed en béétje fout.

Daarna volgen nog wat vertrouwde terugblikken op de Hongerwinter – met tussenkoppen als ‘Maar 390 van de 5330 bomen in Leiden hebben de oorlog overleefd’ en ‘1 op de 5 honden is door zijn baasje opge­geten’ – waarna er ineens een modern geklede, omineus kijkende historica wordt geïntroduceerd, Ingrid de Zwarte.

Zij vindt dat alle indringende foto’s het beeld van de Hongerwinter als ‘ondergangsmetafoor’ versterken, maar dat ‘ondergangsframe’ klopt volgens haar niet! ‘Het frame van de Hongerwinter als bewijsplaats van het Nederlandse oorlogslijden ontstond al vrij snel na de bevrijding, toen de kranten het woord “hongerwinter” als “Hongerwinter” gingen spellen.’

Eerlijk is eerlijk, ik had van Plus Magazine een gemoedelijke terugblik op de Hongerwinter verwacht – een tijd dat het dan wel oorlog was, er miljoenen mensen werden vermoord en iedereen honger had, maar Nederland tenminste nog Hollandsch was. In plaats daarvan is de Hongerwinterspecial een terugblik en afrekening ineen. Origineel.

Gijs Groenteman (1974) is schrijver, presentator en journalist. Wekelijks schrijft hij voor Het Parool een column. Lees al zijn bijdragen in het archief.

Reageren? gijs@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden