Derk Sauer

Gaan de Russen weer ‘slim stemmen’ tegen de partij van Poetin?

null Beeld Artur Krynicki
Beeld Artur Krynicki

Door de emoties rond Belarus en de vergiftiging van Navalny vergat ik bijna de verkiezingen die dit weekend in Rusland plaatsvinden.

Van Petersburg tot Kamtsjatka kunnen Russen in 23 regio’s (van de 85) nieuwe gouverneurs en lokale parlementen kiezen. De uitslag is een belangrijke graadmeter voor de populariteit van Poetin.

De afgelopen jaren verliepen die plaatselijke verkiezingen met een droefmakende voorspelbaarheid. Kandidaten van de harde oppositie werden van de kieslijsten geweerd. De communisten (in naam de grootste oppositiepartij) pikten hier en daar – met toestemming van het Kremlin – wat zetels op. En de partij van Poetin, Verenigd Rusland, ging er met vrijwel alle zetels vandoor.

Uitgerekend Aleksej Navalny – nu herstellende in een Duits ziekenhuis – schudde de boel op met zijn ‘slim stemmen’-campagne. Als we niet op onze eigen kandidaten kunnen stemmen, zo redeneerde hij, laten we er dan in ieder geval voor zorgen dat Poetin zoveel mogelijk verliest.

Dat leidde vorig jaar al tot opmerkelijke uitslagen toen ruim een derde van de Verenigd Rusland kandidaten van hun stoel werden gewipt. In Moskou gingen 20 van de 45 zetels naar andere partijen dan het voorheen oppermachtige Verenigd Rusland.

Mede dankzij Navalny kwam zo ook Sergej Foergal aan de macht – de inmiddels in het gevang gezette gouverneur van Chabarovsk. Al weken gaan duizenden inwoners de straat op om hiertegen te protesteren.

Veel liberalen in Moskou haalden de neus op voor de ‘slim stemmen’-campagne. Je steun geven aan een communist of iemand van de schan­da­leuze LDPR ging ze echt te ver – maar inmiddels is de effectiviteit van het slimme stemmen wel aangetoond.

Het verenigen van jonge liberale stemmers met een oudere generatie die met nostalgie aan de Sovjet Unie terugdenkt, blijkt een doeltreffend wapen.

In Tomsk, de stad waar Navalny werd vergiftigd, formuleerde de lokale activiste Ksenja Nadejeva het als volgt: “Kiezers vragen me niet of ik liberaal ben, maar ze willen wel weten of de kraan het volgende week weer doet.”

In belangrijke steden als Irkoetsk, Novosibirsk en Archangelsk moet Verenigd Rusland voor het ergste vrezen. Elke zetel die de partij verliest is een motie van wantrouwen tegen Poetin.

Vandaar dat de autoriteiten zwaar geschut inzetten om de plaatselijke partijbonzen te steunen. In de Leningradregio kwam de zittende gouverneur Drozdjenko 24 keer meer aan bod in de plaatselijke media dan al zijn tegenstanders tezamen. Activisten werden door heel Rusland opgepakt en hun kantoren doorzocht.

En – is de vaste overtuiging van velen – het slimme stemmen kostte Navalny bijna het leven.

Dit weekend wordt het daarom spannend. Hoeveel posten raakt Verenig Rusland kwijt, wordt er op grote schaal gefraudeerd? Krijgen we meer steden als Chabarovsk?

Op zijn ziekbed in Berlijn zal Navalny daar dolgraag een antwoord op krijgen.

Derk Sauer is uitgever van The Moscow Times en columnist bij Het Parool. Hij is ook ­oprichter van de Russische krant Vedomosti en oud-uitgever van RBK Gazeta.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden