Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Fris en vrolijk mensen slachten, voor de verbinding

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

“O God verlos ons van de verrotte Europese volkeren en schenk ons een frisse, vrolijke oorlog, die door Europa raast, de bevolking schift en het schurftige gespuis vertrapt dat zich ruimtelijk zo dicht om zich heen heeft verzameld, waardoor een oppassend mens zich in deze bedompte lucht niet langer kan handhaven.”

Het is een citaat van Duitse historicus Heinrich Leo (1799 - 1878).

Ein frischer, fröhlicher Krieg. Hij schreef dit in 1853. Op de Krim werd toen gevochten tussen het keizerrijk Rusland en de geallieerden bestaande uit het Tweede Franse Keizerrijk, het Britse Rijk en het Ottomaanse Rijk plus het koninkrijk Sardinië. De strijd duurde drie jaar. De Vrede van Parijs betekende een groot verlies voor Rusland.

Het is verleidelijk om vooral over de consequenties voor Rusland van deze oorlog te schrijven, maar het gaat mij over die frisse, vrolijke oorlog. Oorlog als kracht, oorlog als middel om solidariteit en verbinding tot stand te brengen, oorlog om het nationalisme te kunnen aanwakkeren; het was de reden waarom wij eind jaren zestig ‘Oorlog is fascisme!’ scandeerden tijdens de Vietnamoorlog.

Heinrich Leo was in zijn tijd beroemd. De filosoof Hegel bewonderde hem, die op zijn beurt weer Karl Marx beïnvloedde, maar ook Otto von Bismarck, net als Leo ook een Pruis. Een Realpolitiker. Zijn grote doel was de eenwording van Duitsland. Vanwege zijn autoritaire machtsuitoefening werd hij de IJzeren Kanselier genoemd.

Men wenste oorlog. Strijd werd gezien als aantrekkelijk.

Zou dat nu nog zo zijn?

Poetin moet voor zijn frisse, vrolijke oorlog zijn manschappen uit de gevangenis halen. Verkrachters, moordenaars, langgestrafte pedofielen. Ze worden naar het front gestuurd en daar moeten zij in de eerste linie plaatsnemen en naar voren stormen. Door water en brood gevoed kanonnenvlees. Het is doodstraf by proxy. Door hun militaire beweging weet de linie achter hen waar zich de vijand bevindt. Gemaskerd en in het zwart gekleed, om in de nacht niet al te veel op te vallen, gaan de Russen de Oekraïners te lijf.

Fris en vrolijk.

Gek is het dan niet dat je nu leest dat het Russische leger minderjarigen martelt in kindercellen. Ook samen martelen en doden geeft verbinding en solidariteit. En ik sluit niet uit dat Oekraïense soldaten eveneens martelen.

De woorden fris en vrolijk zijn allesbehalve gepast als het om oorlog gaat, maar ze hebben invloed, ze zijn soms nodig; ze tekenen het genot van het verbodene.

Fris en vrolijk mensen slachten.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden