Michiel Couzy.Beeld Artur Krynicki

Excuses zouden nog krachtiger zijn bij breed politiek draagvlak

PlusRepubliek Amsterdam

Het kan een historische dag worden, 1 juli aanstaande, als burgemeester Femke Halsema tijdens de nationale herdenking Keti Koti excuses uitspreekt voor de rol die de gemeente Amsterdam heeft gespeeld bij de slavenhandel.

Ze zou de eerste burgemeester van Nederland zijn die dat doet, want nog geen enkele gemeente heeft zich eraan gewaagd. Ook het kabinet niet. Dat is niet verder gekomen dan ‘spijt en berouw’ over het slavernijverleden.

Dat Amsterdam in deze kwestie voorop loopt, past bij een progressieve hoofdstad en doet recht aan de voorname rol die veel van zijn inwoners hebben gespeeld in dit donkere deel van zijn geschiedenis.

Deze week zette de Amsterdamse gemeenteraad een volgende stap op weg naar excuses door een initiatiefvoorstel van zeven partijen aan te nemen. Dat voorstel bestaat uit twee delen: voer eerst onderzoek uit naar de rol die de gemeente – en dus niet individuele Amsterdammers – heeft gespeeld bij de slavenhandel en laat dat een opmaat zijn naar officiële excuses. Een groep wetenschappers zal de komende maanden de bestaande kennis over de slavernijgeschiedenis van Amsterdam verzamelen en bundelen.

Vier partijen stemden tegen het voorstel: VVD, CDA, Partij van de Ouderen en Forum voor Democratie, waarmee de excuses dreigen uit te monden in een links en progressief feestje.

Forum voor Democratie zal nooit voor excuses stemmen. Fractievoorzitter Annabel Nanninga, die tijdens de, vaak persoonlijke, inbreng van haar collega’s ongegeneerd zat te giebelen, noemde de excuses ‘vrome onzin’. Haar bijdrage aan het debat was, zoals gebruikelijk, louter bedoeld om haar achterban te laten zien in wat voor een links gekkenhuis ze terecht is gekomen.

Ook Wil van Soest van de Partij van de Ouderen zal niet van gedachte veranderen.

VVD en CDA staan anders in dit debat. Zij stemden tegen het voorstel, omdat ze eerst het onderzoek willen afwachten, alvorens het besluit te nemen over excuses. De kans dat ze vervolgens vóór zullen stemmen, is klein, maar ondenkbaar is het niet. Ze nemen het onderzoek in elk geval serieus.

Het had geholpen als de zeven progressieve partijen CDA en VVD hadden uitgenodigd mee te doen aan hun voorstel. Vooral de VVD had dat graag gewild. Door het niet te doen, lijkt het alsof rechts niet welkom was op het feest.

Wat ook niet helpt, is de samenstelling van de commissie die het wetenschappelijk onderzoek inhoudelijk begeleidt. Die commissie staat onder leiding van GroenLinksprominent en oud-wethouder Andrée van Es en bestaat voornamelijk uit wetenschappers met linkse sympathieën, zoals Gloria Wekker die betrokken is bij Bij1, een van de meest uitgesproken voorstanders van excuses.

Deze commissie voert het onderzoek niet uit en kan ook niet beslissen of Amsterdam daadwerkelijk tot excuses overgaat, dus haar rol is betrekkelijk gering. Maar toch gaat van deze samenstelling wel de suggestie uit dat excuses de onvermijdelijke uitkomst zijn en dat maakt het voorstel moeilijker te slikken voor VVD en CDA.

Niet voor niets grepen VVD en FvD het lidmaatschap van Wekker aan om de commissie en het onderzoek in diskrediet te brengen. De VVD diende een motie in om haar uit de commissie te zetten, omdat ze tijdens een politieke bijeenkomst gezegd zou hebben dat de rol van Amsterdam in de slavenhandel vaststaat.

Zo’n discussie over personen viel te verwachten en was te voorkomen geweest. Politiek is niet alleen je zin krijgen, maar ook draagvlak creëren en andere partijen mee laten doen.

Het is jammer dat dit is nagelaten: de excuses namens Amsterdam zouden nog krachtiger zijn als die in de lokale politiek breed worden gedragen, door links en rechts, progressief en conservatief.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in ‘Republiek Amsterdam’ een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? m.couzy@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden