null Beeld Artur Krynicki
Beeld Artur Krynicki

Excuses maken wel verschil, Mark Rutte

PlusNatascha Van Weezel

Sinds de Black Lives Matterprotesten van afgelopen zomer is het onderwerp al enkele keren ter sprake gekomen: moeten er officiële excuses komen voor het slavernijverleden?

Deze week bleek uit een enquête van I&O research dat een groot deel van de Nederlanders dit niet nodig acht – slechts 31 procent van de ondervraagden vindt dat het wel moet. De regering betuigde eerder ‘spijt’ voor het slavernijverleden, excuses vindt Rutte echter niet ‘verstandig’. Dat zou enkel polarisatie in de hand werken: “Als ik dat zou doen, voor wie doe ik dat dan? En hoe ver moeten we dan teruggaan?”

Nu staat onze demissionair premier natuurlijk bekend om zijn kwaliteiten als ‘people­manager’. Vaak werkt dit prima in ons immer polderende landje, maar wat mij betreft slaat hij de plank hier volledig mis. Soms moet je iets moedigs doen om het verschil te maken. Ook als dat betekent dat dingen (tijdelijk) gaan schuren in de samenleving. Door het innemen van een mogelijk gewaagd standpunt houd je weliswaar niet iedereen te vriend, je stáát wel ergens voor. En niet minder zwaarwegend: je doet iets wat van wezenlijk belang is voor vele duizenden landgenoten.

In januari 2020 bood Rutte zijn excuses aan namens de Nederlandse regering voor het handelen van de Nederlandse overheid in de Tweede Wereld­- oorlog. De minister-president deed dit in het jaar dat we 75 jaar bevrijding vierden. Dat is rijkelijk laat, zou je kunnen zeggen. Toch vond ik dit als kleinkind van vier Holocaustoverlevenden een mooi en ontroerend gebaar.

Hoewel ik 41 jaar na de Tweede Wereldoorlog werd geboren, ben ik er ontegenzeggelijk door beïnvloed. Dat klinkt misschien raar of overdreven, en het is niet alsof ik daardoor niet functioneer in mijn dagelijks leven, maar die oorlog leeft wel degelijk voort in mij. Al heel jong voelde ik aan dat de wereld een onveilige plek kan zijn en dat het leven uit meer bestaat dan Sesamstraat alleen. Op mijn vierde wist ik dat de ouders, broers en zussen van mijn grootouders waren vermoord. Later leerde ik dat de NS en de Nederlandse politie daar een rol in hebben gespeeld. Deze verhalen hebben de kleine Natascha destijds echt niet onberoerd gelaten.

Van een aantal nazaten van tot slaaf gemaakte mensen weet ik dat zij, net als ik, jarenlang hebben geworsteld met het idee dat ze iedereen om zich heen gelukkig moesten maken. Dit komt voort uit het gevoel dat het überhaupt niet vanzelfsprekend is dat je mag bestaan.

Een officieel excuus neemt deze diepgewortelde gevoelens niet weg, maar een dergelijke geste geeft wél het vertrouwen dat de overheid erkent dat daden uit het verleden ook vandaag nog pijn kunnen doen. Dus beste Mark, het antwoord op je vraag is niet zo ingewikkeld: doe het voor deze mensen.

Natascha van Weezel (34) is journalist. Elke maandag schrijft ze een column voor Het Parool.

Reageren? natascha@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden