Ingezonden brief

'Erfpachthefboom blijft even onrechtvaardig werken'

Volgens Jan Schrijvers van Verontruste Erfpachters Amsterdam tekent zich een grote ramp af wanneer het gemeentebestuur denkt dat het met een overstapkorting van 10 procent wel klaar is.

Beeld anp

Een juichende kop op de voorpagina (Het Parool van donderdag) verwelkomt 10 procent extra korting voor erfpachters die willen overstappen naar eeuwigdurende erfpacht. Wat stelt dit werkelijk voor en wat zijn de echte problemen?

D66 was inderdaad als enige in de coalitie bereid iets goed te maken van de puinhoop die zij met VVD en SP had achtergelaten in dit dossier. Een puinhoop blijft het. Er wordt meteen afbreuk gedaan aan de feestvreugde, omdat de 10 procent als compensatie dient voor een verhoging van de onroerendezaakbelasting.

Een vreemde compensatie als die alleen gaat naar erfpachters die door het hoepeltje van de gemeente springen, namelijk ingaan op het overstapaanbod. Belangrijker is het onopgeloste probleem, dat voor veel erfpachters onverteerbaar is. De gemeenteraad vindt unaniem dat het oude stelsel van canonherzieningen elke vijftig jaar niet acceptabel is, omdat dit leidt tot enorme prijsverhogingen.

Onbetaalbaar onrechtvaardig
Aan het begin van deze eeuw was dat al het gevolg van de stijging van woningprijzen in de stad, die harder omhoog gaan dan de inkomens waaruit canons (erfpachtrente) betaald moeten worden. Daarom heeft het vorige gemeentebestuur het stelsel aangepast en een aanbod om over te stappen naar eeuwigdurende erfpacht toegevoegd..

Alleen is daarbij weer een rekenmethode op basis van de marktwaarde van de woning gehanteerd. Zelfs is die methode nog aanzienlijk aangescherpt. De uitkomst is dat woningen in de buitenwijken, zoals Noord, Nieuw-West en Zuid-Oost goed wegkomen, maar huiseigenaren binnen de Ring tot wel 10 keer zoveel betalen per 1000 euro waarde. Dit is behalve onrechtvaardig ook in veel gevallen onbetaalbaar.

Het aanbod van de gemeente om zo over te stappen geldt slechts tot 1 januari 2020. Daarna wordt op basis van de laatste WOZ-waarde berekend, zonder alle kortingen en premies. Die WOZ-waarden gaan harder omhoog dan begin van de eeuw. De rekenmethode van de gemeente voor het bepalen van erfpachtcanons valt keihard door de mand. Er zit een gemeen hefboomeffect in.

De huizen in Zuidoost, die nu nog kunnen meeliften met de WOZ-waarde van 2014, zien vanaf 2020 met de laatste WOZ-waarde (50 procent meer) de uitkomst van het sommetje opeens 12 keer zo hoog worden! In 2025 kan het wel 30 keer zoveel worden. Op papier harkt de gemeente op 1 januari 2020 zomaar 16,7 miljard euro waarde van huiseigenaren naar zich toe. Dat zijn zes Noord/Zuidlijnen!

Dwang van buiten
Daarom doen erfpachters er goed aan om via de rekentool op internet te bekijken hoe hoog de gemeente hun grond waardeert (de buurtstraatquote). Als dat lager uitvalt dan 25 procent, moet u echt overwegen over te stappen, ook al is de grond nog jaren afgekocht. Anders zitten volgende eigenaren met een enorme strop en dat kan zich ook in de verkoopbaarheid weerspiegelen.

Mensen binnen de Ring kunnen ook anders redeneren. Als weinig mensen overstappen en als de rekenmethode van de gemeente werkelijk tot een catastrofe leidt, dan zal een volgend gemeentebestuur wel gedwongen zijn een fundamenteel andere oplossing te bedenken. Dan kunnen ze daar ook wel op wachten!

Kortom, een grote ramp tekent zich af voor na 2019 en het gemeentebestuur denkt dat het met een korting van 10 procent wel klaar is. Men zal van buitenaf gedwongen moeten worden om in actie te komen.
Dat kan door een politieke interventie (wie neemt initiatief?), door een rechterlijke uitspraak (er zijn twee procedures aangespannen) of door een toezichthouder (die houden zich nog stil).

Maar het minste wat de gemeente kan doen, is de deadline van 2020 uitstellen tot er een structurele oplossing is gevonden en canonherzieningen opschorten tot datzelfde moment.

Jan Schrijvers, Verontruste Erfpachters Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden