null Beeld Artur Krynicki
Beeld Artur Krynicki

Erfpacht in de schaduw van Omtzigt

Plus

Weet u nog dat ik twee weken geleden op deze plek schreef dat het gedoe binnen Forum voor Democratie weinig impact leek te hebben op Amsterdam? Terwijl de conclusie aan het einde van het verhaal was dat de gebeurtenissen meer teweeg brachten in de Stopera dan je zou denken?

U staat vandaag precies dezelfde behandeling te wachten, maar dan vanwege de toestand binnen het CDA.

Donderdag liet minister Hugo de Jonge weten dat hij stopt als lijsttrekker. Daarmee stort hij het CDA in onzekerheid. De Jonge zei dat hij campagnevoeren niet kan combineren met zijn verantwoordelijkheden als coronaminister, en kiest in het landsbelang voor het tweede.

In Amsterdam heeft het CDA een zetel in de raad, als oppositiepartij. Diederik Boomsma, enig raadslid, is ervaren en gerespecteerd. Maar het is al bijna twintig jaar geleden dat het CDA voor het laatst meedeed als coalitiepartij in Amsterdam. Macht heeft de partij hier niet.

Toch kunnen de ontwikkelingen in het CDA grote gevolgen hebben voor de hoofdstad. Dat zit hem in de opvolging van De Jonge. Hij zal waarschijnlijk plaatsmaken voor een variant van het duo Pieter Omtzigt en Wopke Hoekstra.

Omtzigt, beroemd en berucht CDA-Kamerlid, verloor de lijsttrekkersstrijd deze zomer nipt van De Jonge. Minister Hoekstra besloot eerder dat hij geen strijd wilde voeren tegen De Jonge, maar nu die weg is wil hij er toch over nadenken, zei hij gisteren. Misschien als premierskandidaat, met Omtzigt als lijsttrekker. Zo deden PvdA-lijsttrekker Wouter Bos en toenmalig burgemeester Job Cohen dat ook in 2003.

Vooral de promotie van Omtzigt zou impact kunnen hebben. Toevallig was hij een week geleden te gast in Amsterdam op een symposium dat Boomsma had georganiseerd, genaamd Voor Amsterdam.

Omtzigt oogst veel bewondering voor de manier waarop hij duizenden ouders te hulp is gekomen die gedupeerd zijn door de Belastingdienst, de toeslagenaffaire. Hij begon ermee, nu is iedereen het erover eens dat de overheid over burgers heen is gewalst, soms met vreselijke gevolgen.

In zijn toespraak in Amsterdam op 4 december kondigde Omtzigt aan dat hij een nieuwe misstand op zijn radar heeft: het Amsterdamse erfpachtstelsel. “Burgerschap betekent dat je een afweging maakt tussen wat goed is en wat niet goed is voor de stad. Je bent er open in, en niet sneaky, zoals het hier met de erfpacht gegaan is,” zei Omtzigt in debatcentrum De Nieuwe Poort. En: “Ik vond het terecht dat Boomsma de erfpacht vergelijkt met de toeslagenaffaire. Net iets minder erg misschien, maar je kunt je woning verliezen door de stijging van de erfpacht.”

Erfpacht heeft solide politiek draagvlak in Amsterdam en de jurisprudentie is tot op heden in het voordeel van de gemeente. Maar de enorme prijsstijgingen, maandelijks een nieuwe radeloze pachter in de krant en Boomsma’s achterban van duizenden ‘slachtoffers’ zijn perfecte ingrediënten voor een rel. En een kans voor Omtzigt om opnieuw redder van burgers in het nauw te zijn. In de Tweede Kamer heeft een rechtse backbencher weleens Kamervragen gesteld over erfpacht. Maar stel je voor dat Omtzigt als nieuwe partijleider van coalitiepartij CDA de erfpacht in Amsterdam op de korrel neemt? Het zou een serieuze bedreiging zijn voor een inkomstenstroom van jaarlijks tientallen miljoenen euro’s.

Een tweede belangrijke consequentie van de gebeurtenissen in het CDA heeft vooral gevolgen voor het bij FvD vertrokken raadslid Annabel Nanninga. Zij kondigde deze week aan dat ze met Joost Eerdmans nadenkt over een nieuwe rechtse beweging die mogelijk mee wil doen aan de Tweede Kamerverkiezingen. Maar als Omtzigt en Hoekstra het CDA gaan leiden, verandert die partij in een serieus alternatief voor conservatieve kiezers die teleurgesteld zijn in de beweging van Baudet. Daarmee lijken de kansen voor Nanninga en Eerdmans op het nationale toneel behoorlijk klein geworden.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in ‘Republiek Amsterdam’ een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden