Opinie

'Erdogan trekt aan hen, omdat Nederland hen wegduwt'

Van de Turkse stemmen in Nederland ging vorige week ruim 70 procent naar Recep Tayyip Erdogan. Anders dan veel anderen vindt Gürkan Çelik dat niet verwonderlijk.

Een vrouw brengt in Den Haag haar stem uit voor de Turkse verkiezingen Beeld Jerry Lampen/ANP

De befaamde Turkijekenner Zürcher, hoogleraar Turkse ­talen en cultuur aan de Universiteit Leiden, verklaart op de site van de NOS het succes van Erdogan in Nederland: 'AKP-aanhangers zijn meer gericht op Turkije en gaan eerder stemmen voor iets wat een Turkse aangelegenheid is.'

Het lijkt mij goed om wat dieper te graven naar een verklaring die recht doet aan de ­werkelijkheid.

Het stond als een paal boven water dat Erdogan de Turkse presidents- en parlementsverkiezingen van vorige week zondag zou winnen. Als dat niet zou lukken in de eerste ronde, zou dat zeker het geval zijn in de tweede ronde.

70 procent
In ­Nederland wist hij 70 procent van de Turkse stemmen te vergaren. Ongeveer hetzelfde percentage als bij voorgaande verkiezingen.

Hoe is het mogelijk dat Erdogan zo'n grote hoeveelheid stemmen binnensleept? Stemmen de mensen op hem omdat ze zo'n afkeer hebben van de seculieren? Of moeten we het zien als een uiting van ongenoegen met de Nederlandse samenleving? Of ligt het genuanceerder?

We mogen nooit vergeten dat Erdogans succes het resultaat is van het kemalitische regime (naar Kemal Atatürk, stichter van de Trukse ­republiek, red.) dat het gros van het volk, nu AKP-aanhang, lang heeft onderdrukt. Na invoering van het meerpartijenstelsel in de jaren vijftig ging de onderdrukking systematisch door met militaire ingrepen.

Seculier establishment
Pakweg om de tien jaar onderging de Turkse ­democratie een militaire correctie. De AKP-aanhangers weten heel goed wat het seculiere establishment hun en hun ouders heeft aangedaan.

Ze werden uitgesloten in hun eigen land en werden niet gehoord in Ankara. Ze mochten geen hoge posities bekleden in de staat, noch in het leger, noch in de universitaire wereld. Ze konden zich niet uiten in de media.

Gürkan Çelik: ondernemerscoach en auteur van Het nieuwe ­Turkije, Europa's naaste buur in perspectief

Als het ­iemand lukte iets hogerop te klimmen, noemde het seculiere kamp dat meteen 'infiltratie', alsof deze mensen vijanden van de Turkse staat waren. Seculieren en hun vrienden kregen altijd voorrang bij staatsaanbestedingen.

Alleenheerser
Hoe dictatoriaal is dat tijdperk te noemen? De AKP-aanhang wil er zeker niet naar terug. Het boeit de erdoganisten niet dat hij wat trekjes heeft van een onderdrukker. Dat Erdogan alleenheerser is en alle bevoegdheden naar zich toe trekt, zal hen worst wezen.

Hun standpunt is duidelijk: liever onze eigen dictator dan hun dictators. Het onderdrukte volk wil niet meer dat 'anderen' hen en hun kinderen in de weg staan en hun vrijheden beperken. Daarom ­steunen AKP'ers hun leider blindelings.

Dan de vraag waarom Turken in Nederland zich op Turkije richten, de straat opgaan en met Turkse vlaggen zwaaien om Erdogans winst drieduizend kilometer verderop te vieren. Als de oppositie had gewonnen, was het straatbeeld in Nederland zeker niet anders geweest. De simpelste verklaring is: nationalisme.

Vernedering en uitsluiting
Er is meer aan de hand. Deze feestende mensen hebben een leider gevonden die hen hoort en omhelst. En daardoor voelen ze dat ze 'erbij horen' en dat is in de laatste jaren voor hen een schaars goed geworden.

Wie zich verbaast of zelfs van afkeer blijk geeft, zou zich moeten afvragen waarom deze mensen zich meer verbonden voelen met Turkije dan met het land waar ze zijn opgegroeid en hun brood verdienen. Zij voelen zich niet thuis in Nederland, hun geboorteland, door allerlei vormen van vernedering en uitsluiting.

Word wakker, Nederland! Erdogan trekt aan hen, omdat Nederland hen wegduwt. Nederland heeft miljoenen in deze mensen geïnvesteerd, van hun geboorte tot aan het moment dat ze klaar zijn voor de arbeidsmarkt. Toch hebben ze hun gezicht naar Turkije gericht. Waarom kunnen zij niet van hier zijn?

Overigens is dit geen exclusieve situatie voor Turken in Nederland. Het overkomt ook de Marokkanen. De steun van de Marokkaanse Nederlanders en voetballers als Ziyech en Amrabat voor 'hun' elftal op het WK bewijst dat meer herkomst­landen aan hun zonen en dochters trekken.

Is het zo moeilijk om van Nederland een thuishaven voor iedereen te maken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden