Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Er voltrekt zich stilletjes een andere code zwart

PlusMarcel Levi

Hoewel corona door versoepelde maatregelen en wellicht het herfstige weer terrein wint, stromen de ziekenhuizen vooralsnog niet over. Dus gelukkig even geen geklets over dat enge code zwart, waarbij de intensivecarecapaciteit tekort zou schieten en artsen ingewikkelde selecties moeten uitvoeren om te bepalen wie wel en wie niet in het laatst overgebleven intensive care bed mag liggen.

Nederland is overigens het enige land ter wereld waar op die manier tegen een intensivecaretekort wordt aangekeken, de rest bouwt er ijverig bedden bij. En dus blijft Nederland het Europese land met ongeveer het minste aantal intensivecarebedden per hoofd van de bevolking. En het laatste jaar alleen nog maar minder door steeds grotere tekorten aan verpleegkundigen.

In de tussentijd voltrekt zich stilletjes wel een andere code zwart. De ene na de andere spoedeisende hulp besluit regelmatig de poorten voor een paar uur of soms zelfs langer te sluiten omdat het te druk dreigt te worden. Patiënten kunnen daar dan niet terecht en moeten hun geluk maar beproeven bij de buren. Zij worden eindeloos van ziekenhuis naar ziekenhuis verscheept en ambulances blijven uren langer bezet en dus minder beschikbaar. Sommige acute posten zijn al voor 20 procent van de tijd niet open en onlangs waren in de noordelijke provincies acht van de negen spoedeisende posten tegelijk gesloten.

Natuurlijk is het personeel van een spoedeisende hulp terecht bezorgd dat niet meer de allerbeste kwaliteit van zorg kan worden geleverd als het overvol is met patiënten. Maar wat is eigenlijk de kwaliteit van zorg voor de patiënt die met een acute aandoening al die tijd op de A10 of de A2 doorbrengt, op weg naar een ander ziekenhuis?

Wat opnieuw steekt, is een totaal gebrek aan coördinatie. De ziekenhuispoorten openen en sluiten willekeurig en niemand heeft het overzicht. Waar is toch plotseling dat beroemde landelijk netwerk acute zorg, dat dagelijks trots de coronawaterstanden op televisie bijhield? Was dat niet juist hiervoor bedoeld?

Uiteraard is er personeelstekort maar tegelijkertijd de vraag of het wel echt slim geregeld is. Zo zijn er in de grote steden elke nacht meerdere spoedeisendehulpposten geopend (met volle personeelsbezetting) terwijl na middernacht per ziekenhuis het aantal patiënten op de vingers van één hand te tellen is.

Sluiten van spoedeisendehulpposten is wederom een Nederlands fenomeen dat vrijwel nergens anders ter wereld optreedt. In de meeste landen is het zelfs uitdrukkelijk verboden een spoedpost te sluiten en moeten ziekenhuizen het probleem maar achter de voordeur oplossen in plaats van met patiënten rond te sjouwen.

Wellicht moeten Nederlandse ziekenhuizen ook gewoon allemaal afspreken de poort van de spoedeisende hulp helemaal nooit te sluiten. Daar wordt de druk niet minder van maar dan wordt de patiënt tenminste niet de dupe en blijft het probleem waar het thuishoort.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden