opinie

'Elke golf van migratie veroorzaakt angst en weerstand, dat is niet nodig'

Op de Dam is er straks een Wake voor 'slachtoffers van Fort Europa', waar zo'n 1,5 duizend mensen zeggen te komen. 'Het probleem met vluchtelingen aan de grenzen van Europa neemt alleen maar toe. Daarom is het de hoogste tijd de oplos­sing te veranderen,' schrijft Robert Young Pelton.

Een vluchteling op Kos Beeld Alexander Zemlianichenko/ AP

Deze zomer zijn een kwart miljoen mensen over de Middellandse Zee gevlucht op kleine boten en vlotten. ­Gelokt door mensensmokkelaars en bijeengedrongen op afgeschreven vissersboten worden ze in Libië naar het noorden gedirigeerd. Als ze in de internationale vaarwateren zijn, kunnen ze om hulp roepen. Burgers uit Syrië, Eritrea, Nigeria, Ethiopië, Gambia, Somalië, Bangladesh en talrijke andere landen hopen dat ze niet omkomen.

Sommige families kopen reddingsvesten voor hun kinderen, sommigen betalen ­extra om aan dek te zitten, terwijl ­anderen in het ruim menselijke ­ballast vormen. Wie dat niet kan betalen, gebruikt zelfgemaakte vlotten, die vaak niet verder dan een paar mijl uit de kust komen. De migranten onderwerpen zich aan dit soort levensbedreigende reizen omdat er geen veilige manier is om uit hun penibele situatie te ­geraken.

We maken de globalisering van grenzen mee, waar mensen de hele wereld zien als een plek om een beter leven na te streven. Veel mensen zijn het er misschien niet mee eens, maar de migrantencrisis bewijst dat regeringen niet in staat zijn om dit te stoppen. De Europese Unie zou eenvoudig deze mensen kunnen selecteren, organiseren en vervoeren naar de regio's die hen willen opnemen, maar beschuldigt in plaats daarvan de migranten, niet het systeem dat hen doodt. De doden veroorzaken publieke woede, waardoor reddingen in gang gezet worden.

Dat leidt tot een reactie als de nieuwkomers de Europese politieke en sociale systemen onder druk zetten. Politici verharden dan hun standpunt, trekken barrières op tot er meer doden worden veroorzaakt door creatieve, maar dodelijke smokkelaars - en de cyclus begint opnieuw.

Simpel gezegd: Europa heeft, zal en kan de stroom van mensen die een beter leven zoeken niet stoppen. Dus moet men de situatie in handen nemen, menselijk, legaal en snel. De boten zijn de zichtbaarste, wanhopigste manier voor vluchtelingen om Europa te bereiken. In paniek hangen ze vaak aan één kant als ze hulp zien, waardoor de boot omslaat en velen verdrinken. Maar de verdrinkingen schrikken de vluchtelingen niet af. In feite is het verrassend dat niet meer van de 59 miljoen vluchtelingen in de wereld, en van de overige inwoners van Afrika en het Midden-Oosten, naar Europa trekken. De trek van mensen van slechte naar betere omstandigheden begint in Afrika en het Midden-Oosten.

Volgens cijfers van UNHCR zijn 63 procent van alle migranten naar Europa Syriërs. Door de oorlog daar zijn negen miljoen mensen ontheemd, van wie een derde zijn toevlucht buiten de eigen grenzen heeft gezocht. Sinds de oorlog begon in 2011, hebben slechts 150.000 van hen toestemming gekregen zich in Europa te vestigen.

Mensen waren geschokt door de berichten over honderden drenkelingen in de Middellandse Zee. Sinds de marines van Italië, Zweden, Groot-Brittannië en particuliere organisaties zoals Migrant Offshore Aid Sta­tion (waarvan ik adviseur ben) daar patrouilleren, worden er meer bootvluchtelingen gered. Dit jaar hebben 250.000 mensen Europa via de zee bereikt en meer dan 2000 zijn onderweg verdronken.

Geen plek
De massale verscheping ontstond omdat Europa tot dusver weigert adequaat om te gaan met de massale instroom van mensen aan de grenzen. Volgens opiniepeilingen wil tachtig procent van de inwoners van Zuid-Europa deze nieuwkomers niet. Het noorden is gastvrijer, waarbij ongeveer veertig procent tegen is. De houding van de kiezers heeft geleid tot de harde aanpak, zoals te zien in de beelden van families die met traangas worden bestookt aan de grenzen van Macedonië, migranten die worden verhinderd de trein te nemen in Boedapest of die in grimmige sloppenwijken als 'de jungle' in Calais wonen.'

Als deze mensen niet worden geaccepteerd als deel van de kleine groep asielzoekers die wordt opgevangen in Europa, hebben ze geen plek om heen te gaan in een systeem dat hen als een invasie beschouwt. Het is tijd de oplossing te veranderen, omdat het probleem hardnekkig hetzelfde blijft en in omvang toeneemt. Twee keer zo veel migranten zijn in de eerste zes maanden van 2015 Europa binnengekomen als in heel 2014. In tegenstelling tot de Verenigde Staten is Europa niet gewend aan migratie, dus kiezen sommige landen ervoor stilletjes af te sterven in plaats van de groei te omarmen die deze beweging van mensen zou brengen. De bevolkingen van Hongarije, Letland, Oekraïne, Bulgarije en andere landen krimpen en vergrijzen. Andere landen, zoals Spanje, hebben amper te meten groeipercentages. Italië, met een vergelijkbaar lusteloze bevolkingsgroei, heeft bergdorpen waar migranten welkom worden geheten om de economie op te peppen en leegstaande huizen te bewonen.

Nieuwe versie van het land
De migrantensituatie is te vergelijken met die van zeventig jaar geleden, toen miljoenen Europeanen op schepen naar Amerika, Canada en Australië trokken. Elke golf van migratie veroorzaakt angst en weerstand, maar uiteindelijk creëren de migranten een nieuwe versie van het land waar ze heen reisden. Na de ontdekking van 71 dode migranten in een vleestruck in Oostenrijk en het verdrinken van baby's voor de kust van Libië en Turkije ­horen we deze week eindelijk een ander geluid van wereldleiders.

VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon deed een opvallende persoonlijke oproep voor 'compassie en menselijkheid.' De Duitse bondskanselier Angela Merkel verdedigde migranten door te zeggen: 'De vrijheid van verkeer is een van de basale principes van ­Europa.' De Franse premier Manuel Valls verkondigde: 'De verantwoordelijkheid van ons allen is om zeker te stellen dat het recht op asiel overal wordt gerespecteerd. Dat valt niet te verhinderen met prikkeldraad.' Of te vernietigen door schepen tot zinken te brengen.


Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan. Scroll een beetje naar beneden om een reactie te plaatsen.

Robert Young Pelton Beeld D.W. Banks
Robert Young ­Pelton

Journalist, uitgever Migrantreport.org, adviseur Migrant Offshore Aid Station.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden