Erik Jan Harmens. Beeld Artur Krynicki
Erik Jan Harmens.Beeld Artur Krynicki

Eenrichtingsverkeer is mijn favoriete vorm van verkeer

PlusErik Jan Harmens

Ik hou ervan om mensen te interviewen, dat doe ik onder andere voor deze krant. Het procedé is helder: ik stel een vraag en de ander geeft antwoord. Daarna stel ik een volgende vraag en een volgende en de ander antwoordt en antwoordt en nooit hoeft hij een vraag terug te stellen. Het is eenrichtingsverkeer en dat is mijn favoriete vorm van verkeer.

Waar ik minder mee op heb is tweerichtingsverkeer, ook wel sociaal verkeer genoemd. Als ik op een verjaardagsfeestje tegenover een wildvreemde kom te zitten, weet ik dat het de bedoeling is dat we een kletspraatje met elkaar maken. In tegenstelling tot bij een interview stel ik daarbij niet alleen vragen aan de ander, maar stelt die ander ook vragen terug. Bovendien neem je een interview meestal af in een rustige ruimte, maar bij feestjes ben je in een kamer met overal om je heen het geluid van andere stemmen. Die komen bij mij allemaal even hard binnen – ik kan ze niet zachter zetten zodat ik alleen de persoon tegenover mij hoor. Als iemand in de kamer lacht of roept, is dat nog een bonusprikkel erbij en dan zijn er nog serviesgeluiden: het geklingel als iemand een leeg schoteltje met een taartvorkje erop op tafel plaatst of eindeloos echt superirritant getiktiktik met een lepeltje in een koffiekopje. Er is ook altijd achtergrondmuziek en die blijft nooit op de achtergrond.

De gesprekken die ik voer hadden net zo goed niet gevoerd kunnen worden. Ik vraag de wildvreemde: “Waar ken jij de jarige van?” Die antwoordt: daar en daar van. Daarna kaatst hij de bal terug: “En jij, waar ken jij de jarige van?” Als dat allemaal duidelijk is, vraagt de ander: “Wat doe jij zoal in het leven?” Ik zeg nooit dat ik schrijver ben, want dan komt er een hele rits vragen achteraan: waar ik over schrijf, of ik wel eens een writer’s block heb, of ik ervan kan leven. Als ik daar allemaal op moet antwoorden, zit ik hier morgen nog en ik wil eigenlijk weg. Daarom zeg ik meestal dat ik een administratieve functie heb op een hr-afdeling.

“O leuk, waar?” is dan de tegenvraag.

“Bij een ziekenhuis.”

“Welk ziekenhuis?”

“Het OLVG.”

“Oh, leuk.”

Daarna ben ik klaar en kan ik eindelijk de vraag terugstellen: “En jij, wat doe jij?” Vervolgens verander ik het tweerichtingsverkeer terug naar eenrichtingsverkeer, door mezelf weer de veilige rol van interviewer toe te bedelen. Ik ga er eens goed voor zitten en wil alles, maar dan ook echt álles weten over wat de ander doet. Elk detail diep ik uit en als het eindelijk tijd is om op te stappen, zeg ik bij het afscheid nemen tegen de jarige dat ik een geweldige middag heb gehad.

Erik Jan Harmens (1970) is schrijver en dichter. Hij schrijft elke week een column over prikkels en andere zaken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden