Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Een winterdienstregeling zou een uitkomst zijn voor ziekenhuizen

PlusMarcel Levi

Marcel Levi

U dacht toch niet dat Transavia in de winter dezelfde dienstregeling had als in de zomer? De maatschappij weet dat klanten in de winter graag naar skioorden nabij Innsbruck of Grenoble vliegen en heeft in de zomer meer zonnige vakantiebestemmingen.

Ziekenhuizen weten ook dat het aanbod van patiënten in zomer en winter verschilt. Maar anders dan Transavia passen zij hun organisatie daar nauwelijks op aan. Waar in de winter grote aantallen mensen, veelal ouderen met virale infecties, acute zorg nodig hebben, is de capaciteit op de spoedeisende hulp of op de verpleegafdelingen daar nauwelijks op aangepast. Met onvermijdelijke overbelasting van die afdelingen tot gevolg en overloop naar bijvoorbeeld chirurgische units. Die moeten tot grote ontzetting van patiënten en medewerkers daardoor hun operaties op het laatste moment annuleren.

Je kunt je afvragen of het niet veel efficiënter is om alternatieve voorzieningen op te schalen voor ouderen met griep die het thuis niet redden, maar eigenlijk ook geen ziekenhuiszorg nodig hebben. Amsterdam UMC runt bijvoorbeeld al jaren een extreem succesvolle wijkkliniek, waar veel van dit soort patiënten uitstekende zorg krijgen en zo het ziekenhuis ontlopen.

Normaliter wordt in ziekenhuizen zorg voor mensen die een ingreep nodig hebben gedetailleerd voorbereid. We weten weken van tevoren exact welke patiënt wanneer komt, hoeveel operatiekamertijd nodig is en hoeveel dagen een ziekenhuisbed. Benodigde zorg en beschikbare capaciteit worden precies op elkaar afgestemd.

Hoe anders is dat met acute zorg. We zien wel wie er komt en of we daar dan plek voor hebben. En als er niet voldoende capaciteit is, kannibaliseren we gewoon andere afdelingen, die daardoor weer in de problemen raken. Want, wordt vaak gezegd: we kunnen toch niet voorspellen wie er naar de spoedeisende hulp komen.

Flauwekul. We weten namelijk tamelijk precies hoeveel mensen er op een willekeurige dinsdag in januari met acute klachten in het ziekenhuis belanden. Die statistieken zijn inmiddels redelijk betrouwbaar. We weten niet wie het zijn, maar wel hoeveel het er zijn. En daar zouden we dus onze capaciteit op moeten afstellen.

Door ervoor te zorgen dat er die dag voldoende ontslagen zijn vanaf de acute verpleegafdelingen (waarbij samenwerking met revalidatie en verpleeghuiszorg cruciaal is) en dat de totale beddencapaciteit voor acute ziekte in de winter wat groter is dan in de zomer. Juist in de zomer kan er dan wat meer ruimte gegenereerd worden om operaties uit te voeren. In sommige landen wordt de acute zorg zelfs strikt gescheiden van geplande zorg.

Ziekenhuizen vinden het lastig om flexibel te plannen. Onder andere omdat het personeel het niet leuk vindt om in verschillende seizoenen op verschillende plekken te werken. Of omdat de samenwerking tussen zorgorganisaties of zelfs afdelingen binnen één ziekenhuis niet altijd even soepel verloopt. Toch zouden we er flink mee geholpen zijn als ook de gezondheidszorg een winterdienstregeling krijgt.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden