Johan FretzBeeld Artur Krynicki

Een vrouw moet niet proberen leider van Amerika te worden

PlusJohan Fretz

Een rel tussen de twee progressieve voorlopers in de Amerikaanse presidentsrace bij de Democraten, Elizabeth Warren en Bernie Sanders, die ik allebei bewonder. Op een discutabel moment – Bernies steun groeit, die van Warren slinkt – werd een gerucht de wereld in geslingerd: Bernie zou tegen Warren hebben gezegd dat een vrouw Trump niet kan verslaan. Bernie ontkende fel, Warren zei dat hij het wel degelijk had gezegd. Er ontvouwde zich een lelijk schouwspel.

Toen Bernies supporters in 2016 na een bittere strijd besloten Hillary Clinton uit te jouwen op de Democratische conventie, haar te bestempelen als een product van het verrotte establishment, van een politieke klasse die zichzelf graag als links voordoet maar achter gesloten deuren liever oorlogen begint en opkomt voor de belangen van de happy few op Wall Street en in The Hamptons, toen had ik daar veel begrip voor. Ze hadden gelijk. Hillary was met haar innige Derde Weg-omarming doof voor het veranderende getij, voor een Amerika dat acht jaar na de crisis de verwoestende effecten had gezien van ongebreideld kapitalisme en daarom socialisme niet langer zag als een vies woord, maar als een nodig middel tegen obscene ongelijkheid.

Dat een deel van de boze Berniesupporters besloot bij de uiteindelijke verkiezingen thuis te blijven, begreep ik al veel minder en zag ik als zeer geprivilegieerd gedrag, van mensen die zelf niet hoefden te vrezen dat een president Trump hen zou ontmenselijken of deporteren. Filosoof Noam Chomsky zei terecht dat het een morele kwestie is om tegen een groter kwaad te stemmen, ook wanneer ‘de minst kwade’ optie je niet aanstaat. Toch kon je de Bernie-supporters onmogelijk de schuld geven van Clintons verlies. Die verantwoordelijkheid lag hoofdzakelijk bij Clinton zelf, die Trump hooghartig had onderschat, zoals ze daarvoor Bernie en acht jaar eerder Obama nuffig had weggelachen. De Bernie-supporters van seksisme betichten, zoals veelvuldig gebeurde, ging me ook te ver. Een gevleugelde uitspraak onder veel van zijn kiezers was: “Ik wil wel graag een vrouw als president, maar niet deze vrouw.” Fair enough.

Maar nu Bernies supporters vier jaar later ook Elizabeth Warren zo verbeten aanvallen en onder de bus gooien, wordt me treurig duidelijk dat hier wel degelijk sprake is van ouderwets seksisme. Warren is ontegenzeggelijk een echt linkse politica, bepaald geen Hillary Clinton. Ze verzet zich al jaren ferm tegen de groeiende ongelijkheid, gaat voorop in de strijd tegen Wall Street en pleit, net als Bernie, voor het verhogen van het minimumloon, het algehele recht op gezondheidszorg en het slopen van de gigantische studieschuld. Waarom krijgt zij dan toch de Hillarybehandeling? Wij weten het antwoord.

De gretigheid waarmee Berniesupporters opnieuw een vrouwelijke kandidaat afbranden, hun onbeheerste giftigheid, maakt duidelijk dat het er voor hen helemaal niet om gaat welke vrouw probeert de leider van Amerika te worden. Nee, het gaat erom dat een vrouw het probeert. In de ogen van deze supporters, die zich bij kritiek steeds vaker gedragen als de sekteleden die ze zeggen te bestrijden, moet een vrouw het niet in haar hoofd halen zich te meten met hun kandidaat, die kennelijk het heilige alleenrecht heeft op de progressieve beweging.

Zo wordt pijnlijk duidelijk dat links Amerika, doorgaans terecht fel gekant tegen seksisme, zelf helaas ook nog steeds lijdt aan reactionaire trekjes. DeBerniesupporters zullen zeggen: onzin, het gaat ons erom dat Warren liegt en Bernie de waarheid spreekt. Maar het feit dat ze, ook post #metoo, een vrouw niet op haar woord geloven maar een man wel, zegt alles.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij heeft een wekelijkse column in Het Parool.

Reageren? j.fretz@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden