Theodor Holman Beeld Artur Krynicki

Een politicus beschuldigen van liegen is een cliché geworden

Plus Theodor Holman

Laatst vroeg iemand mij wat ik het sterkste punt van Rutte vind.

Nu kun je zo’n vraag makkelijk beantwoorden door wat je aan iemand niet vindt deugen als een positief punt te zien: “Ik vind het razend knap van Rutte dat hij dat hij altijd weg komt met zijn leugens.” Of: “Hij kan geweldig liegen, het is bijna literatuur.”

Maar een politicus beschuldigen van liegen is een cliché geworden. Het is afgezaagd. Het treft geen doel. Hij zelf zal misschien wel zeggen dat ‘iets naar voren brengen dat soms op gespannen voet staat met de waarheid, hoort bij het politiek bedrijf.’

Het leugenwoord hier is dat achteloze ‘soms.’

De leugen had vroeger een slechte naam. Wie loog, deugde niet, was een slecht voorbeeld en moreel verwerpelijk. Dat is niet meer zo. In Amerika houden ze alle leugens van Trump bij en het effect zou kunnen zijn dat hij misschien een tweede termijn krijgt. Ik sluit niet uit dat Rutte straks ook weer minister-president is. De leugen is schaamlap die een begeerlijk mode-ornament is geworden.

Dat komt door onze moderne democratie.

De leugen is daarvan een noodzakelijk onderdeel.

Je richt een partij op, omdat je iets wilt, maar om dat aan de man en vrouw te brengen moet je liegen, nou ja, ik bedoel: vergezichten schetsen, onhaalbare idealen verkondigen, slagroomtaarten en voetbaloverwinningen beloven. Liegen dus. Ben je gekozen dan zit je voor vier jaar goed. Trump weet dat, Mark ook. Het maakt niet uit wat je vervolgens zegt en doet, het parlement kan je controleren wat het wil, de democratie beschermt je gedurende die ­jaren. Mits je een meerderheidje hebt.

Vroeger was liegen een zwaar delict omdat de consequenties van je leugens groot waren. Loog de minister-president dan brak er opstand uit, kwamen er stakingen, dan werd de vorst boos. Anders gezegd: ­liever zelfmoord dan statusverlies.

Dat is veranderd. Het goed hanteren van leugens wordt gezien als politiek vernuft. Liegen is statusverhogend. ­Beschaving is wat rest voor armoezaaiers. Het zijn de grootste politieke leugenaars die inderdaad de hoogste functies bekleden.

Anderen kunnen dat ook niet.

Een land dat niet geregeerd wordt door leugenaars, wordt niet alleen veracht en vernederd, maar is tevens rood vlees voor anderen. Dan word je ‘gidsland.’ En lacht iedereen je uit.

En de waarheid?

Dat is de reden waarom je straks op iemand anders stemt.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden