Beeld Paul van der Steen

Een nobel, maar ongewenst streven

Plus column

Niet eens zo heel lang geleden gingen Amsterdamse kinderen nog gewoon naar scholengemeenschappen. Daar zaten leerlingen van, toen nog, mavo, havo en vwo één en soms twee jaar bij elkaar in de klas. Een categoraal gymnasium, waar je alleen een gymnasiumdiploma kunt halen, was uit­zondering.

Het voortbestaan van het Barlaeus als zelfstandige school stond begin jaren negentig zelfs op de tocht, bij gebrek aan aanmeldingen. Dat is nu nauwelijks voor te stellen: categoraal onderwijs is enorm populair en ­ieder jaar volgeboekt.

Scholengemeenschappen zijn er nauwelijks nog, die zijn op­gesplitst in zelfstandige vmbo's, havo's en gymnasia.

Waarom? Omdat ouders dat willen. Hun voorkeuren zijn in de loop der jaren veranderd. ­Categoraal staat voor klein en beschermd, scholengemeenschappen voor groot en multicultureel.

Ach, Amsterdammers, ze pochen graag met hun multiculturele inborst door gasten olijven en humus te serveren van die aardige Turkse groenteman. Maar als de kinderen van die Turkse groenteman in dezelfde klas dreigen te komen als hun eigen kroost, dan is dat ook weer niet de bedoeling. Dan toch maar een half uur omfietsen naar een categorale school.

Marjolein Moorman, PvdA-wethouder Onderwijs, beschouwt het als haar belangrijkste opdracht om deze trend van categoraal onderwijs te keren. Zij wil de toenemende segregatie een halt toe roepen en ervoor zorgen dat kinderen van verschillende achtergronden weer bij elkaar in de klas komen.

Dat is typisch PvdA, de partij die al jaren strijdt voor nivellering in het onderwijs. Herinnert u zich de middenschool en de basisvorming nog?

Moorman trekt 9,2 miljoen euro uit om, zoals ze het zelf formuleert, kinderen op het voortgezet onderwijs gelijke kansen te geven. Concreet betekent dit: taalachterstanden wegnemen, voorkomen dat leerlingen van Turkse of Marokkaanse achtergrond een vmbo-advies krijgen, als ze ook vwo kunnen en ervoor zorgen dat kinderen makkelijk doorstromen van vmbo naar ­havo of van havo naar vwo.

De scholen met de meeste achterstandsleerlingen krijgen het meeste geld. Allemaal logisch.

Maar ze wil ook een bonus voor scholen die een brede brugklas voor vmbo, havo en vwo hebben.

Iedere wethouder Onderwijs kiest zijn eigen missie. Zo ging Lodewijk Asscher (PvdA) achter de zwakke basisscholen aan, kwam Simone Kukenheim (D66) met beurzen voor leraren en trekt Moorman ten strijde tegen de tweedeling op scholen.

Dat is zowel een terechte als een riskante strijd. Moorman heeft de feiten aan haar zijde: cijfers tonen aan dat de kansen niet eerlijk zijn verdeeld over Amsterdamse scholen. Zo'n 70 procent van de kinderen op categorale vwo's heeft hoogopgeleide ouders en minder dan 20 procent heeft een migratie-achtergrond.

Op brede vmbo-scholen heeft meer dan 60 procent een migratie-achtergrond en minder dan 20 procent hoogopgeleide ouders. Als dat geen segregatie is. Het is logisch dat een sociaal-democraat daar iets aan wil doen.

Het riskante zit erin dat ze met haar streven naar meer scholengemeenschappen tegen een diepgekoesterde wens van veel ouders ingaat. Die willen juist meer categorale scholen. Dat bleek ook uit de vele teleurgestelde ouders, die afgelopen week inspraken bij de gemeenteraad.

Uit onderzoek blijkt dat ouders en leerlingen zelf helemaal geen kansenongelijkheid ervaren op school.

De strijd van Moorman komt vast voort uit een streven naar een betere wereld, maar gaat in tegen de wens van veel Amsterdammers. Het past in een PvdA-traditie om te bepalen wat goed is voor het volk. Juist daarvoor is de partij de afgelopen jaren keihard afgestraft.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in 'Republiek Amsterdam' een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? m.couzy@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden