Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Een minder globale economie met meer lokale productie zou zo gek nog niet zijn

PlusMarcel Levi

Zelfs als een nieuw kabinet serieus werk maakt van het bouwen van meer woningen, zal dat pas met een enorme vertraging iets opleveren. Niet in de laatste plaats omdat bouwmaterialen al maanden in de hele wereld nauwelijks te krijgen zijn.

Niet alleen bouwmaterialen zijn schaars. Vrijwel alle onderdelen voor fietsen, meubels, apparaten of speelgoed zijn niet of heel slecht verkrijgbaar of kennen leveringstijden van op zijn best een half jaar. Experts somberen dat het slechts een kwestie van tijd is voordat we in winkels lege schappen zullen zien.

Het is opvallend dat de tekorten aan van alles en nog wat niet zozeer worden veroorzaakt doordat er in de wereld niet genoeg van is. Er is meer dan voldoende, het ontbreekt alleen aan capaciteit om alles op de juiste plek te krijgen. Honderden overvolle containerschepen liggen voor volledig overbelaste havens in China, de VS en elders te wachten om gelost te worden. Chinese havens worden dan ook nog eens geplaagd door stroomstoringen en incidentele sluitingen omdat het coronavirus er de kop opsteekt.

Aangezien een containerschip meer dan twintigduizend containers kan vervoeren is het ­bijna onvoorstelbaar hoeveel tonnen goederen er in die schepenfile liggen te wachten. En als de spullen al van boord kunnen, zijn er onvoldoende vrachtwagens om ze verder te vervoeren. Op sommige plaatsen zijn volle containers vrijwel niet meer op te slaan terwijl tegelijkertijd elders massa’s lege containers staan te roesten.

Ook het brandstoftekort in Groot-Brittannië, dat leidt tot lange rijen voor vrijwel lege tankstations, komt niet door een tekort aan brandstof, want de nationale opslagtanks zijn tot de rand gevuld. Deze crisis wordt vooral veroorzaakt door een gebrek aan chauffeurs voor de vrachtwagens waarmee de brandstof wordt gedistribueerd (nog verergerd door de brexit en daardoor ontbrekende werkvergunningen voor Oost-Europeanen).

Natuurlijk blijven economische consequenties niet uit. Het is inmiddels tien keer zo duur als een jaar geleden om containers van Azië naar Europa te sturen. Een effect op consumentenprijzen zal uiteraard volgen. Hoewel een deel van de problemen komt door de aantrekkende vraag nu de economie weer opveert, zijn de transportproblemen van dit moment meteen de grootste bedreiging voor die opleving. Bedrijven als woonwarenhuis Ikea en het Amerikaanse hypermarktconcern Walmart zijn al overgegaan tot het zelf aanschaffen van schepen en containers.

Onderliggende oorzaak van dit alles is dat we er verslaafd aan zijn geraakt om voor alles alleen de allergoedkoopste materialen en spulletjes ter wereld te willen kopen. Die komen meestal uit Azië en moeten dan vervolgens de halve wereld over met alle logistieke en transportproblemen van dien. Een minder globale economie met meer lokale productie en dus minder (milieubelastende) transport-ellende zou zo gek nog niet zijn. Tot we ons dat realiseren zijn we gedoemd tot toenemende ‘starvation in the midst of plenty’.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden