Michiel Couzy Beeld Artur Krynicki

Een liefdeloos potje ondoorzichtig doen over erfpacht

Plus Michiel Couzy

Nu de deadline van 1 januari nadert, is erfpacht vaker onderwerp van gesprek onder Amsterdammers. Politieke partijen, makelaars, Vereniging Eigen Huis en de gemeente proberen huizenbezitters zover te krijgen dat ze zich gaan verdiepen in een van de meest ingewikkelde, ondoorzichtige en onbegrijpelijke regelingen denkbaar. Een flinke klus.

De meeste Amsterdammers weten best dat het om veel geld gaat, maar ze heffen nog liever het clublied van Feyenoord aan dan dat ze tijd besteden aan erfpacht.

De gemeente kent geen mededogen. Wie zich een dag, een uur, of zelfs een minuut te laat meldt, is onnodig veel geld kwijt, als het tegenzit tien keer zoveel. Geen 8.000 maar 80.000 euro. Dat komt doordat een aantal gunstigere voorwaarden in het nieuwe jaar vervallen.

Omdat een overgrote meerderheid van de Amsterdamse erfpachters nog niets heeft gedaan, pleit de voltallige oppositie in de gemeenteraad voor uitstel van de deadline van 1 januari. Komende week staat dit verzoek op de agenda.

Makelaars, Vereniging Eigen Huis en de Stichting Erfpachters Belang Amsterdam steunen deze roep om uitstel.

Het gekke is dat een meerderheid van de raad voor uitstel is, maar dat het verzoek toch geen meerderheid van de stemmen zal krijgen. De Amsterdamse politiek is, als het erfpacht betreft, net zo ondoorzichtig als het stelsel zelf.

Naast de voltallige oppositie vindt ook coalitiepartij D66 dat Amsterdammers meer tijd moeten krijgen voor hun aanvraag. Maar de partij zal uitstel niet steunen, omdat ze zich gebonden acht aan het coalitieakkoord, zegt fractievoorzitter Reinier van Dantzig.

In het akkoord is slechts een korte passage opgenomen over erfpacht, dus het is niet duidelijk welke afspraken uitstel van de deadline onmogelijk maken.

Hoe dan ook, de feitelijke meerderheid zal in de praktijk een minderheid zijn. Daarmee is er voor wethouder Marieke van Doorninck geen aanleiding om te buigen. Zij voelt niets voor uitstel, onder meer omdat dat organisatorisch onhaalbaar is. De rotzooi op het stadhuis is al groot genoeg; Amsterdammers moeten maanden en soms zelfs jaren wachten op een reactie op hun aanvraag. Daar kan niets meer bij.

Een nogal ambtelijk en liefdeloos argument.

Zo staan praktische bezwaren en politieke afspraken een democratisch proces in de weg.

Erfpacht is sowieso een democratisch monster, dat aan elkaar hangt van minderheden. Het besluit om het erfpachtstelsel na meer dan honderd jaar overhoop te halen, is in 2017 genomen door het vorige college van VVD, D66 en SP. Het besluit kreeg een kleine meerderheid, want oppositiepartijen stemden tegen.

Die meerderheid was in feite een minderheid, want SP is eigenlijk ook tegen het nieuwe erfpachtsysteem, net als GroenLinks en PvdA. De linkse partijen zien erfpacht als een vorm van solidariteit, waarbij huizenbezitters een deel van de waardestijgingen afdragen aan de gemeenschap.

Kortom: alleen D66 en VVD, een minderheid in de raad, omarmden de stelselwijziging. SP stemde in vanwege, opnieuw, coalitieafspraken.

Het huidige college voert het nieuwe systeem braaf uit, dat hoort bij behoorlijk bestuur, maar drie van de vier coalitiepartijen zijn helemaal geen voorstander. Marjolein Moorman, nu wethouder, stemde als fractievoorzitter van de PvdA zelfs ‘heel erg tegen’ het stelsel.

Door al deze compromissen en dealtjes rijst de vraag hoe groot het democratisch draagvlak voor dit stelsel eigenlijk is. En dat geldt ook voor de weigering om uitstel te verlenen. Politieke partijen kunnen zich niet verschuilen achter afspraken en ambtelijke bezwaren. Daarvoor zijn de financiële gevolgen voor veel Amsterdammers te groot.

m.couzy@parool.nl

Beeld Paul vander Steen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden