null Beeld Artur Krynicki
Beeld Artur Krynicki

Een. Journalist. Mag. Zwijgen.

PlusPaul Vugts

Daar gáán we weer… Voor de zoveelste keer dwingen justitie en rechtbank een journalist te getuigen in een groot strafproces – tot ontzetting en weerzin van onze beroepsgroep.

Zo’n exercitie is voor een journalist én voor zijn of haar bronnen hoe dan ook schadelijk, omdat de journalist ineens als verlengstuk van de staat wordt ingezet. In de onderwereld is het zelfs levensgevaarlijk. Dat besef wil tot veel togadragers maar niet doordringen.

Dit keer gaat het om filmmaker Joost van der Valk, die optrok met Delano ‘Keylow’ R., de huidige hoofdverdachte in de enorme liquidatiezaak Eris. Van der Valk maakte een documentaire over diens Haagse straatbende de Crips. Daarna beraamde hij nieuwe plannen met de mediagenieke beroepscrimineel, voor een documentairereeks voor Videoland waarin de onderwereldfiguur de kijker zou meenemen in de levens van jonge criminelen.

Dat leek me journalistiek gezien nou niet zo’n goed idee, maar daar gaat het hier niet om.

Beoogd anchorman Delano R. werd eind 2018 gearresteerd. Zijn motorbende Caloh Wagoh opereerde volgens justitie als moordcommando, met Ridouan Taghi als voorname opdracht­gever. Hij moet levenslang vrezen, voor vijf liquidaties en plannen voor meer (moord-)aanslagen.

De officieren van justitie willen Van der Valk bevragen over zijn nauwe contact met Delano R. en consorten, nadat die had geweigerd de recherche te antwoorden. De rechtbank heeft een getuigenverhoor gelast bij de onderzoeksrechter, achter gesloten deuren.

Journalisten, ook documentairemakers, hebben gelukkig een ruim verschoningsrecht en mogen zwijgen over bronnen en informatie, maar we moeten altijd maar afwachten hoe goed aanklagers en lagere rechters dat beseffen.

Als voorlopig laatste van een reeks collega’s werd NOS-journalist Robert Bas eind 2019 gegijzeld, omdat hij bij de rechter zweeg over gesprekken met een bron over een liquidatie. We demonstreerden met zo’n honderd collega’s bij de rechtbank tegen dat besluit. Rechters die de regels en gevoeligheden wél kennen, lieten hem na 30 uur vrij.

Een. Journalist. Mag. Zwijgen. Dat heeft het Europees Hof lang en breed vastgesteld en is door hogere Nederlandse rechters geregeld erkend. Zéker in de misdaadjournalistiek beloof je bronnen absolute vertrouwelijkheid en die belofte kom je na, tot je met elkaar afspreekt dat iets naar buiten mag.

We werken ook nog eens in een grimmige tijd van (dreigend) geweld tegen iedereen die zich bemoeit met de zwaarste misdaad. Sinds Derk Wiersum, advocaat van de kroongetuige tegen Taghi, werd vermoord, vragen officieren van justitie en rechters zich angstig af wie de volgende zal zijn. Ze vragen journalisten hun namen te verzwijgen. Ik vind het onzin, iedereen is bekend, maar doe het voorlopig wel.

Als officieren en rechters in zó’n extreem beveiligd moordproces vervolgens een journalist tot getuigen dwingen, zegt dat alles over hun achteloosheid over de gevaren die wíj lopen.

Paul Vugts schrijft elke vrijdag over zijn werk als misdaadverslaggever.

Reageren? paul@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden