Karin SpainkBeeld Artur Krynicki

Drie miljard gestolen portretfoto’s

PlusKarin Spaink

The New York Times publiceerde afgelopen weekend een lang artikel over Clearview AI. De oprichter va dat bedrijf, de Australiër Hoan Ton-That, zocht al langer naar een klapper, maar was niet verder gekomen dan een app waarmee je selfies van een Trumpkapsel kon voorzien. Ton-That maakte ook een site waar je al je vrienden videolinks kon sturen; moest je wel even al je contacten uit je chatprogramma’s met de site delen.

Toen volgde een lumineus idee. Ton-That verdiepte zich in kunstmatige intelligentie en algoritmes, leerde hoe je sites kon leegtrekken (scrapen), en verzamelde wat startkapitaal. Hij bouwde een programma dat overal foto’s jatte en die opsloeg in een database, waarbij elke foto werd voorzien van de naam van de geportretteerde, plus locatie en tijd van de opname. Ton-That verzamelde een fikse stapel, en liet er gezichtsherkenning op los.

Lang wist hij niet wat hij ermee kon aanvangen, totdat hij Peter Thiel voor zijn project wist te interesseren. Thiel is de extreemrechtse medeoprichter van Paypal, een van de eerste investeerders in Facebook, en de oprichter van Palantir, die veel opsporingssoftware maakt voor de CIA, en voor banken plus andere financiële dienstverleners.

Na wat vallen en opstaan wist Ton-That een paar politiediensten in de Verenigde Staten te interesseren, meestal via iemand die hij eerst zelf had gescout. Inmiddels beschikte hij over een database met drie miljard gezichten. Hij vroeg zo’n detective om een paar foto’s van mensen die ze zochten, wist hem te imponeren met de resultaten, de diender pleitte bij de baas, en hoppa, weer een klant. Inmiddels doet Clearview zaken met lokale politiediensten, de FBI en Homeland Security, het departement van Binnenlandse Veiligheid.

Het klinkt als een succesverhaal, maar er zijn een paar probleempjes. De software van Clear­view is nooit getest door een onafhankelijke instantie die de werking ervan onderzoekt, en bijvoorbeeld controleert hoeveel vals-positieven het programma genereert. Ook heeft de politie in de VS amper regels over het inzetten van gezichtsherkenning, zeker als dit via derden gebeurt. En in steeds meer Amerikaanse steden en staten is gezichtsherkenning zeer omstreden geworden.

Clearview opereert onder de radar, onder meer omdat er geen sprake is van openbare aanbesteding. Erger: Clearview blijkt te kunnen meekijken met de zoekopdrachten, en die in specifieke gevallen te manipuleren, zoals de journalist van The New York Times ontdekte. Vanwege het ontbreken van elke vorm van toezicht is tevens volslagen onduidelijk hoe secuur al die toch tamelijk kwetsbare data zijn opgeslagen.

Amerikaanse politiediensten mogen foto’s van verdachten niet naar derden sturen om die te verwerken en Clearview mag die foto’s al helemaal niet aan zijn database toevoegen (wat het wel doet). Het ergste: Clearview heeft zijn aanvankelijke data­base van drie miljard portretten simpelweg gejat. De politiediensten die Clearview gebruiken, maken zich derhalve schuldig aan heling.

Reageren? Mail dan naar k.spaink@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden