Opinie

'Door betere samenwerking kan aantal vluchten Schiphol omlaag'

Door betere regulering en samenwerking tussen maatschappijen kan het aantal vluchten van en naar Schiphol drastisch omlaag, betoogt businessanalist Gert Nieveld.

Radarscherm van de luchtverkeersleiding van Schiphol, dat 500.000 vliegbewegingen per jaar verwerkt. Beeld ANP/ Lex van Lieshout

Vanaf Schiphol vertrekken ruim 600 vluchten per dag naar ongeveer 200 luchthavens. Landingen zijn er ongeveer evenveel; samen zijn dat per jaar 500.000 vliegbewegingen. Dat is de grens van het toelaatbare. Met 370.000 vluchten kunnen net zo veel passagiers worden vervoerd. Hoe? Een kwestie van beter samenwerken en regulering.

Bekijk je alle vluchten vanaf Schiphol op een doordeweekse dag, dan zie je een interessant patroon. Veertien luchthavens krijgen elk tussen de negen en zeventien vluchten. Negenentwintig luchthavens hebben vijf tot acht vluchten, zesenzeventig luchthavens (veelal vakantieoorden) hebben twee tot vier vluchten. De overige luchthavens hebben maar één dagelijkse vlucht.

Toplocaties
Sommige steden hebben meer luchthavens. Toplocatie is Londen, met vijf vliegvelden en 52 vluchten per dag vanaf Schiphol. Andere toplocaties zijn Frankfurt en Parijs. Vluchten vanaf Schiphol worden door zo'n zeventig luchtvaartmaatschappijen uitgevoerd.

Op veel vluchten werken ze al samen: code-sharing. Zo hebben KLM-vluchten ook vaak Delta- en Transavianummers. Op Londen vliegen, ondanks code-sharing, vijf verschillende consortia.

Kan dat niet beter? Bij een Europese vlucht is de vliegtijd hooguit een derde van de totale reistijd. De rest besteden we aan transport van/naar vliegveld, in/uitchecken, beveiliging, douane, sprintjes naar verre gates en taxitijd naar startbanen.

Waarom moeten die maatschappijen achter elkaar vanaf Schiphol naar dezelfde locaties vliegen? Neem London: voor deze bestemming zie je de vijf niet-samenwerkende consortia soms gelijktijdig vertrekken. Zijn 52 dagelijkse vluchten naar Londen nodig? Voor de totale reistijd niet.

Door eens per uur naar toplocaties te vertrekken en andere routes ook efficiënter in te delen kunnen we, bij een gelijkblijvend aantal reizigers, 27 procent minder vliegbewegingen op Schiphol realiseren. Van de 500.000 kunnen we terug naar minder dan 370.000. Een geweldige verbetering.

Betere samenwerking tussen luchtvaartmaatschappijen maakt inzet van grotere vliegtuigen mogelijk. In de Airbus A330-200 van KLM passen twee keer zoveel passagiers als in hun Boeing 737-700. Deze Airbus is ook nog 10 procent zuiniger. Dat scheelt enorm in milieuvervuiling.

Samenwerking tussen traditioneel concurrerende luchtvaartmaatschappijen kan een probleem zijn. Ze zijn vaak de nationale trots van een land, ook als ze jarenlang verlies draaien. Politiek gevoelige kost. We kunnen het ook vanuit de luchthavens organiseren: de Nederlandse staat en de gemeenten Amsterdam en Rotterdam hebben namelijk 92 procent van alle aandelen Schiphol in handen.

Voorbeeld: op de route naar Basel zou Schiphol één consortium kunnen toestaan. Concurrenten KLM en Swissair kunnen dan gaan code-sharen. Voor de toplocatie Londen kunnen we het aantal consortia van vijf naar twee terugbrengen, wellicht door veiling.

Facetime
Laten we hier serieus over nadenken. Zelfs vanuit een liberale marktgedachte is niet meer uit te leggen waarom er elke paar minuten een andere maatschappij naar dezelfde locatie zou moeten vliegen. Met een kwart minder vluchten daalt, naast CO2-uitstoot, ook de lawaaioverlast en het risico op ongevallen. Samenwerking op Europese schaal kan tot nog veel grotere verbeteringen leiden.

Het gaat vooral om de zakelijke toplocaties. Voor vakantiebestemmingen en verre oorden met dagelijks slechts enkele vluchten verandert er niet veel. Vluchten met veel transferpassagiers kunnen het beste naar Lelystad; locatie en reistijd zijn voor hen onbelangrijk. Schiphol kan zich dan richten op reizigers van/naar de regio Amsterdam.

Voor de toplocaties kan de prijs door verminderde concurrentie iets oplopen. Reden te meer voor de zakelijke wereld om eigentijdse videotechnologie zoals Facetime en Skype voor hun besprekingen in te voeren. Met z'n allen moeten we het milieu redden.

Dat gaat sneller en beter door het verminderen van het aantal vluchten dan door extra belastingen of toeslagen waar de zakelijke gebruikers alleen maar om lachen.

Hoog tijd om deze tak van vervoer opnieuw in te richten. Zelfs als Schiphol alleen de vluchten van en naar Londen beter organiseert, zijn jaarlijks bijna 30.000 vluchten te besparen. Wellicht kan een mogelijke brexit hier nog extra voordeel opleveren.

Gert Nieveld Businessanalist Beeld webupload
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden