Maarten Moll. Beeld Sjoukje Bierma
Maarten Moll.Beeld Sjoukje Bierma

Dit kunstwerk van Roos van Geffen zou niet misstaan in het Stedelijk

PlusMaarten Moll

Maarten Moll

Nog maar een paar dagen te zien: zeven vallende figuren.

Drie mannen, drie vrouwen en een meisje.

Ze vallen voorover.

Staan weer op.

Vallen opnieuw.

Eeuwig, lijkt het.

Het is een kunstwerk van Roos van Geffen en is nog tot en met zondag te zien in de grote zaal van museum Tot Zover op begraafplaats De Nieuwe Ooster.

Ik moest denken aan die iconische foto Saut dans le vide (‘Sprong in het niets’) waarop kunstenaar Yves Klein zich op 23 oktober 1960 van een gebouw laat vallen in Fontenay-aux-Roses, iets ten zuiden van Parijs.

En aan de zwaartekrachtperformances van Bas Jan Ader.

Fuga heet het werk van Roos van Geffen.

Ze blijven maar vallen, die zeven figuren. Wanneer houdt het op?

Het houdt niet op, maar als je goed kijkt, als je ongeveer tien minuten blijft kijken, merk je de schnitts op, weet je dat het om loops gaat. (Ondertitel van Fuga: ‘2021. 3-channel video installation, 7 digitized 16mm black and white films on loop (9:36’’).’)

Op de gehele achterwand zie je zeven keer het beeld van een persoon die frontaal tegenover je staat. Ze staan daar maar, tot ze beginnen te vallen. Voorover.

En dan staan ze weer op.

En vallen opnieuw.

Etc. Etc.

De personen zijn net iets meer dan levensgroot, waardoor je in de beelden wordt gezogen.

Adembenemend. En een bijna hallucinerende ervaring die ook heel veel rust brengt.

Misschien door het idee achter dit werk.

Fuga, volgens Van Dale: ‘Meerstemmig muziekstuk waarin het thema, door één stem ingezet, achtereenvolgens door de andere stemmen wordt overgenomen.’ Hier, in dit museum dat over leven en dood gaat, staat dat eeuwige vallen en opstaan uiteraard voor die eeuwige cyclus. (Van Geffen refereert ook aan Nietzsches Ewige Wiederkunft.)

Er wordt niet op commando van de kunstenaar gevallen, maar men valt wanneer men wil vallen. Willekeurig. Zoals ook de dood niet op bestelling komt.

Soms vallen er twee tegelijk, soms drie of vier. Dan weer valt er eentje en blijft de rest staan.

Er is een wat oudere man, mijn favoriet, keurig in pak, wiens das scheef zit door het vallen. Hij valt met overgave. Waaruit je misschien mag opmaken dat hij heeft geaccepteerd dat het leven eindig is.

Maar ook zonder de gedachte aan de levenscyclus is het een schitterend kunstwerk. Waar je ook gewoon naar kunt kijken en gewoon je eigen gedachten op los kunt laten.

Directeur Guus Sluiter zou het werk graag voor het museum aanschaffen, maar dan zou hij de grote zaal op moeten geven, wat dan weer ten koste zou gaan van al die ander mooie exposities die hij wil laten zien (volgend jaar komt er een van herman de vries!).

Fuga zou niet misstaan in het Stedelijk Museum, of een ander groot museum in Nederland.

Ga snel nog even kijken.

Maarten Moll schrijft over dagelijkse beslommeringen in de stad. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? m.moll@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden