Johan Fretz. Beeld Artur Krynicki
Johan Fretz.Beeld Artur Krynicki

Dit is geen complot, dit is een gebrek aan wezenlijke ideeën

PlusJohan Fretz

Johan Fretz

Er kwam een pushbericht binnen: ‘De Jonge: Coronapas gaat vanaf 1 februari verlopen zonder booster.’ Ik zat thuis op de bank, het riep iets bij me op, of nee: het versterkte een sluimerend gevoel dat er al zat.

We lopen al bijna twee jaar door een donker woud. Wat velen van ons op de been hield, was de belofte van een open veld. Nog een klein stukje, werd ons verteld, dan zijn we er. Maar we komen maar niet aan. Soms zie je een glinstering in de verte. Eindelijk licht, denk je. Maar eenmaal dichterbij blijkt het slechts het glimmende oog van de nachtuil. Er zijn ook mensen die zeggen dat we domweg moeten stoppen met lopen en gewoon een paar stappen opzij moeten zetten. Ik zou ze willen volgen. Maar dan hoor ik weer de andere stemmen: doodvermoeide zorgmedewerkers over volle ziekenhuizen, de wiskundige die uitlegt dat opschalen bij exponentiële groei nooit genoeg is. En dus loop ik maar weer verder.

Alleen dat pushbericht: het voelde niet goed. Ik ben een gezonde man van 36. Ik ben de wetenschap zeer dankbaar voor de vaccins. Terecht, want de prikken beschermen weliswaar steeds minder tegen besmetting, maar nog altijd heel goed tegen ernstige ziekte, ziekenhuisopnames en dus: zorgdruk. Vaccineren diende een helder, collectief belang. Maar nu? Vooral ouderen en kwetsbare gevaccineerden kunnen een booster goed gebruiken. Maar waarom ook gezonde, (relatief) jonge mensen bijprikken? Ja, ik snap het wel: men wil vanwege nieuwe mutaties het aantal besmettingen verlagen. Maar zou de les niet juist moeten zijn dat er telkens nieuwe varianten zullen blijven opduiken, en dat het volledig stoppen van besmettingen dus een illusie is? Dat we beter moeten gaan nadenken over de lange termijn? Zulke kritische vragen worden weggewuifd of overgelaten aan enkele feitenvrije charlatans, maar de vragen zelf zijn wel degelijk gerechtvaardigd.

Ik zie geen complot om ons onder de duim te houden. Integendeel: ik zie juist een gebrek aan wezenlijke ideeën. Het onvermogen van deze generatie leiders om voorbij het meetbare te kijken en handelen. Het onvermogen om oog te hebben voor waarden die niet in cijfers en getallen zijn uit te drukken, maar die toch van onschatbare waarde zijn. Dat probleem was er allang voor corona, maar werd in deze crisis nog problematischer. Men kijkt, zoals zo vaak, slechts naar tabellen en grafieken, en besluit nu weer in ogenschijnlijk blinde paniek dat we iedereen hier gewoon maar driftig moeten blijven bijprikken. In plaats van arme landen die creperen te voorzien van vaccins, moet elke gezonde ziel achter hek Europa geboosterd worden.

Er zijn meer voorbeelden. In de Berliner Zeitung las ik dat ze in stervenskoud Berlijn nu daklozen die geen QR-code hebben ’s nachts gaan weren uit de metrostations. Er kwam veel in dat bericht samen: hoe een eenzijdige, blinde focus ten koste gaat van het overeind houden van menselijkheid. Ik wil best nog even lopen, door dat donkere woud, maar niet als een kip zonder kop. En één ding weiger ik onderweg op te geven: dat wat ons mens maakt.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft elke zaterdag een column voor Het Parool.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden